جايگاه خانواده
هدف اساسى دين اسلام، تربيت انسانها و تامين سعادت بشر در تمام ابعاد وجودي ،
در تمام مراحل زندگى است. پيامبران الهى به ويژه پيامبر اسلام(ص) ،
براى اين هدف مقدس مبعوث شده و در اين راه نهايت سعى خود را مبذول نموده اند
و در انجام اين ماموريت،به نيازها، ويژگىها و علايق فطرى بشر به عنوان يك اصل مسلم
توجه فراوان داشتند. به همين جهت دستورات تربيتى اسلام و فرهنگ حيات بخش اهل بيت( ع ) ،
دقيقا در راستاى پرورش فطرى انسانها،تدوين شده است. خداوند متعال براى تربيت افراد بشر،
كانون پر مهر خانواده را بهترين محيط تربيتى انسان قرار دادهاست.
در اين مقاله به بررسى راههاى تقويت عواطف اعضاى خانواده ، در پرتو سيره و سخنان
اهل بيت(ع) مى پردازيم.
راههاى تقويت عواطف در خانواده
1 - گفت وگوهاى محبتآميز:
يكى از راههاى استحكام بنيان خانواده ، توجه به ارتباط كلامى است. سخنان عاطفى و بهره گيرى
از كلمات دلنشين و خطابهاى شايسته و محبتآميز،مخاطب را جذب مىكند.
خواسته يا ناخواسته از گوينده راضى شده،و در دلش نوعى احساس محبتنسبت به او ايجاد مىشود.
اگر در خانوادهاى مرد يا زني با عبارات زيبا و دلپذير همسرش را صدا كند،
علاوه بر اين كه به فرزندان چگونه سخن گفتن را مىآموزد، در قلب او جايگاه ويژهاى خواهد يافت.
اميرمؤمنان (ع ) مىفرمايد:
«اجملوا فى الخطاب تسمعوا جميل الجواب(1)،زيبا سخن بگوييد تا سخن زيبا بشنويد.»
خطابهاى ملاطفتآميز و دلربا، روح را نوازش داده و همسر را تحت تاثير قرار مىدهد.
بعضى از عبارات، آن قدرزيبا هستندكه هرگز تا آخرعمر فراموش نمى شوند.
رسول گرامى اسلام (ص) با توجه به اين نكته فرمودند:
« قول الرجل للمراة انى احبك لا يذهب من قلبها ابدا.(2)
مردى كه به زنش بگويد: من ترا دوست دارم، [اثر اين سخن] هرگز از دل زن بيرون نمى رود.»
اساسا مرد و زن مسلمان بايد زبان خويش را به سخن نيك عادت دهند،
زيرا انسان فطرتااز عبارتهاى جذاب و پرمهر استقبال مىكند و نسبت به انسانهاى نيكو سخن،
در دل احساس محبت مىنمايد.
2 - صدا كردن با بهترين نام:
صدا كردن همسر با نامى كه بيشتر دوست دارد، در ايجاد انس و الفت در ميان زوجين تاثير به
سزايى خواهد داشت. پيامبر گرامى اسلام( ص )توصيه فرمودهاند كه براى افزايش مهر و صفا
در ميان مسلمانان، همديگر را با نام زيبا و محترمانه صدا بزنند:
«ثلاث يضفين ود المرء لاخيه المسلم يلقاه بالبشر اذا لقيه و يوسع له فى المجلس اذا جلس اليه و يدعوه باحب الاسماء اليه; (6)
سه چيز دوستى و محبت بين دو مسلمان را افزايش داده
[و صفا و صميميت را در ميان آنها تقويت مىكند.] 1.
هنگام ملاقات، با خوشرويى و چهرهاى گشاده برخورد كند. 2.
اگر مىخواهد در كنار او بنشيند برايش جا باز كند. 3. به بهترين نامى كه دوست دارد او را صدا بزند.»
3 - سلام كردن به همديگر:
طبق آموزشهاى اسلام، سلام كردن با صداى رسا و واضح و با آهنگى عاطفى و جذاب موجب تقويت روابط
بين زن و شوهر خواهد شد. سلام با لحنى عاطفى، كينهها را از بين برده ، روحيه را تقويت كرده
و دلها را به هم نزديك مىنمايد. سلام دادن به جمع خانواده و به ويژه زن و شوهر به يكديگر،
نشاط آور و فرح بخش است.
امام صادق عليه السلام فرمود:
«يسلم الرجل اذا دخل على اهله(3); وقتى شوهر به خانه وارد مىشود ، بايد به اعضاى خانواده (به ويژه همسرش) سلام كند.»
پىنوشتها:
1) غررالحكم، ص 436.
2) وسائل الشيعه، ج 20، ص 23.
3) بحارالانوار، ج 76، ص 2.