يكى از مهمترين و لازمترين امور زندگى يك مؤمن ارتباط برقرار كردن با خدا از طريق دعا و نيايش است در زندگى اولياء خدا دعا جايگاه اساسى و ويژه دارد و بخش مهمى از بهترين اوقات آنها اختصاص به دعا و نيايش دارد.
در قسمت دعا، انبوهى از دعاهايى كه از ناحيه مقدس حضرت زهرا عليهاالسلام رسيده فهرستوار نقل كرديم. اما يكى از مسائل ديگر در مورد دعا رعايت آداب دعا از جمله زمان دعا است. اولياء خدا مترصد اوقات بودند و بهترين زمانها را براى دعا انتخاب مىنمودند در اينجا به روايتى مىپردازيم كه يكى از اوقات مناسب براى دعا را فاطمه زهرا عليهاالسلام به ما در قول و عمل معرفى مىكنند.
قالت فاطمه الزهرا عليهاالسلام:
سمعت النبى صلى اللَّه عليه و آله، ان فى الجمعة لساعة لا يراقبها رجل مسلم يسال اللَّه عز و جل فيها خيرا الا اعطاه اياه قالت فقلت: يا رسولاللَّه اى ساعة هى؟ قال اذا تدلى نصف عين الشمس للغروب قال و كانت فاطمة عليهاالسلام تقول لغلامها: اصعد على الضراب فاذا رايت نصف عين الشمس قد تدلى للغروب فاعلمنى حتى ادعو. (1)
(فاطمه زهرا عليهاالسلام مىفرمايد: از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيدم، در روز جمعه ساعتى است كه هيچ مسلمانى مراقب آن نبوده كه حاجت خيرى از خداى عزوجل بخواهد مگر آنكه حاجت او را برآورده ساخته است. فاطمه عليهاالسلام مىگويد عرض كردم يا رسولاللَّه آن چه ساعتى است؟ فرمود: آن هنگامى است كه نصف قرص خورشيد در موقع غروب پنهان شود. پس از آن فاطمه به غلام خود فرمود: بر فراز بام درآى و چون ديدى نصف قرص خورشيد در هنگام غروب پنهان شد به من خبر ده تا دعا كنم.)
ادعيهى آن حضرت در زوال اندوهها و قضاء حوائج براى برآورده شدن حاجات
براى قضاء حوائج
براى قضاء حوائج
براى قضاء دين و آسان شدن كارها
براى دفع شدائد
براى كارهاى مهم
براى قضاء حوائج
در برطرف شدن غم و اندوه
براى رهائى از مهالك
اى گرامىترين نامى كه ياد شده، و ديرينهترين نام در عزّت و فرمانروايى، اى رحمكننده بر هر كه از او طلب رحمت كند، و پناه هر كه به او پناهنده شود، اى رحم كننده بر هر محزونى كه شكوه و شكايت بسوى او برد، اى بهترين كسى كه از او نيكى طلب شده و بسرعت آنرا اجابت فرمود، اى كسى كه فرشتگان نورانى از او در هراسند.
بحقّ نامهايى كه حاملان عرشت، و آنانكه در اطراف آن قرار دارند، و از هراس عقاب تو تسبيح و تنزيه تو را مىگويند، تو را بدان نامهامى خوانند، و بحقّ نامهايى كه جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل تو را بدان نامها مىخوانند، از تو مىخواهم دعايم را اجابت كنى، و مشكلم را بر طرف كرده، و گناهانم را بپوشانى.
اى كسى كه فرمان داد نفخه صور در ميان موجودات دميده شود، تا آنان در اجتماع بزرگ قيامت گرد هم آيند، و بحق آن نامى كه استخوانهاى پوسيده را زنده كردى، از تو مىخواهم كه قلبم را زنده، سينهام را گشاده، و امورم را اصلاح فرمائى.
اى كسى كه بقاء و جاودانگى را ويژهى خود قرار داد، و مرگ و زندگى و فناء را براى موجوداتش خلق فرمود، اى كسى كه عملش مطابق گفتارش، و گفتارش همانند فرمانش، و فرمانش بر هرچه خواهد جارى مىباشد.
بحقّ آن نامى كه حضرت ابراهيم، خليل تو، آنگاه كه در آتش انداخته مىشد، تو را بدان نام خواند، و تو دعايش را اجابت فرمودى، و گفتى: «اى آتش بر ابراهيم سرد و سلامت شو»، و بنامى كه موسى از كنار كوه طور ايمن تو را بدان نام خواند، و تو او را اجابت فرمودى، و بنامى كه عيسى را از روحالقدس آفريدى.
و بنامى كه يحيى را به زكريّا بخشيدى، و بنامى كه رنج و مشقّت را از ايّوب مرتفع ساختى، و بنامى كه توبه داود را پذيرفتى، و بادها را براى سليمان مسخّر نمودى، كه بفرمان او بگردش درمىآمدند، همچنين جنّ را براى او مسخّر كردى،و زبان پرندگان را به او آموختى. و بنامى كه عرش را با آن آفريدى، و جهان را به آن خلق فرمودى، و فرشتگان را با آن ايجاد كردى، و جنّ و انس را با آن خلق كردى، و بنامى كه تمامى مخلوقات را پديد آوردى.
و بنامى كه آنچه خواستى خلق فرمودى، و بنامى كه بر هر چيز قادر شدى، بحقّ اين نامها از تو مىخواهم كه حاجتم را برآورى، و درخواستهايم را اجابت فرمايى، اى بخشنده.
دعاؤها عليهاالسلام لقضاء الحوائج
يا رَبَّ الْاَوَّلينَ وَ الْاخَرينَ، وَ يا خَيْرَ الْاَوَّلينَ وَ الْاخِرينَ، يا ذَاالْقُوَّةِ الْمَتينِ، وَ يا راحِمَ الْمَساكينَ، وَ يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ.
و في رواية:
يا اَوَّلَ الْاَوَّلينَ، وَ يا اخِرَ الْاخِرينَ، وَ يا ذَاالْقُوَّةِ الْمَتينِ، وَيا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ، اَغْنِنا وَ اقْضِ حاجَتَنا. دعاؤها عليهاالسلام لقضاء الحوائج
اَلْحَمْدُلِلَّهِ الَّذى لا يَنْسي مَنْ ذَكَرَهُ، وَ لا يَخيبُ مَنْ دَعاهُ، وَ لا يَقْطَعُ رَجاءَ مَنْ رَجاهُ.
ثم يسأل اللّه عز و جل ما يريد.
دعاى آن حضرت براى قضاء حوائج
اى پروردگار اولين و آخرين، و اى بهترين اولين و آخرين، و اى داراى نيروى قوى، و اى رحمكننده به بيچارگان، و اى مهربانترين مهربانان.
و در روايتى آمده:
اى آغاز هر آغاز، و اى پايان هر انتها، و اى داراى نيروى قوى، و اى مهربانترين مهربانان، مرا بىنياز گردان و حاجتم را ادا كن.
دعاى آن حضرت براى قضاء حوائج
سپاس خداى را سزاست كه هر كه او را ياد كند فراموش ننموده، و هركه او را بخواند نااميد نمىسازد، و اميد اميدوار بخود را زائل نمىكند.
خداوندا! پروردگار ما و پروردگار هر چيز، نازلكننده تورات و انجيل و قرآن، شكافنده دانهها، از شرّ هر جنبدهاى كه زندگيش بدست توست، بتو پناه مىبرم.
تو اوّلى هستى كه قبل از تو چيزى نبوده، و آخرى هستى كه بعد از تو چيزى نخواهد بود، و ظاهرى هستى كه برتر از تو چيزى نيست، و باطنى هستى كه نزديكتر از تو چيزى وجود ندارد، بر محمد و خاندانش درود فرست و قرضم را ادا كن، و مرا از نيازمندى رهايى بخش، و تمامى كارها را برايم آسان فرما، اى بهترين رحمكنندگان.
اين دعا در روايتى ديگر چنين آمده است:
خداوندا! اى پروردگار آسمانهاى هفتگانه و پروردگار فرمانروايى بزرگ، اى پروردگار ما و پروردگار هر چيز، نازل كننده تورات و انجيل و قرآن، شكافنده دانه، از هر چيز كه زمام امورش بدست توست، بتو پناه مىبرم.
روى أنّ النبى صلى الله عليه و آله علّم عليّاً و فاطمة عليهماالسلام هذا الدعاء و قال لهما: إن نزلت بكما مصيبة او خفتما جور السّلطان او ضلّت لكما ضالة، فأحسنا الوضوء و صلّيا ركعتين و ارفعا أيديكما إلى السّماء و قولا:
تو اوّلى هستى كه قبل از تو چيزى نبوده، و آخرى هستى كه بعد از تو چيزى نيست،و تو ظاهرى هستى كه برتر از تو چيزى نيست، و باطنى هستى كه نزديكتر از تو چيزى نيست، قرضم را ادا كرده و مرا از فقر و نيازمندى رهايى بخش.
و در روايتى ديگر اينگونه آمده است:
خدايا! اى پروردگار آسمانها و پروردگار زمينها و پروردگار هرچيز، شكافنده دانه و هسته، ونازلكننده تورات و انجيل و قرآن، بتو پناه مىبرم از هر شرورى كه زندگيش در اختيار توست. تو اولى هستى كه قبل از تو چيزى نيست، و تو آخرى هستى كه بعد از تو چيزى نيست، و ظاهرى هستى كه برتر از تو چيزى نيست، و باطنى هستى كه غير از تو چيزى نيست، قرضم را ادا كرده و مرا از فقر بىنياز گردان.
دعاى آن حضرت براى دفع شدائد
روايت شده كه پيامبر اين دعا را به حضرت على و حضرت فاطمه عليهماالسلام ياد داد و فرمود: هر گاه مصيبتى بر شما وارد شد، يا از ستم پادشاهى ترسيديد، يا چيزى گم شد، نيكو وضو گرفته و دو ركعت نماز بخوانيد و دستها را بلند كرده و بگوئيد:
يا عالِمَ الْغَيْبِ وَ السَّرائِرِ، يا مُطاعُ يا عَليمُ، يا اَللَّهُ يا اَللَّهُ يا اَللَّهُ، يا هازِمَ الْاَحْزابِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، يا كائِدَ فِرْعَوْنَ لِمُوسى، يا مُنْجِىَ عيسى مِنَ الظَّلَمَةِ، يا مُخَلِّصَ قَوْمِ نُوحٍ مِنَ الْغَرَقِ، يا راحِمَ عَبْدِهِ يَعْقُوبَ، يا كاشِفَ ضُرِّ اَيُّوبَ، يا مُنْجِىَ ذِىالنُّونِ مِنَ الظُّلُماتِ، يا فاعِلَ كُلِّ خَيْرٍ، يا هادِياً اِلى كُلِّ خَيْرٍ،يا دالاً عَلى كُلِّ خَيْرٍ، يا امِراً بِكُلِّ خَيْرٍ، يا خالِقَ الْخَيْرِ، يا اَهْلَ الْخَيْراتِ، اَنْتَ اللَّهُ رَغِبْتُ اِلَيْكَ فيما قَدْ عَلِمْتَ وَ اَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اَسْاَلُكَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ.
ثم اسألا الحاجة تجاب انشاءالله تعالى.
دعاؤها عليهاالسلام للامر العظيم
بِحَقِّ يس وَ الْقُرْانِ الْحَكيمِ، وَ بِحَقِّ طه وَ الْقُرْانِ الْعَظيمِ، يا مَنْ يَقْدِرُ عَلى حَوائِجِ السَّائِلينَ، يا مَنْ يَعْلَمُ ما فِى الضَّميرِ، يا مُنَفِّساً عَنِ الْمَكْرُوبينَ، يا مُفَرِّجاً عَنِ الْمَغْمُومينَ، يا راحِمَ الشَّيْخِ الْكَبيرِ، يا رازِقَ الطِّفْلِ الصَّغيرِ، يا مَنْ لا يَحْتاجُ اِلَى التَّفْسيرِ، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بى.
اى داناى غيب و اسرار، اى اطاعت شدهاى دانا، اى خداوند، اى خداوند، اى خداوند، اى متفرق سازنده گروهها براى پيامبر، اى آنكه براى موسى فرعون را فريب داد، اى آنكه عيسى را از تاريكى نجات داد، اى آنكه قوم نوح را از غرق شدن رهانيد، اى آنكه به بندهاش يعقوب رحم كرد، اى برطرفكننده ناراحتى ايوب، اى نجاتدهنده حضرت يونس از تاريكيها، اى كننده هر كار نيك، اى هدايتگر به هر خير و نيكى، اى راهنما به كار نيك، اى آنكه به كار نيك امر مىكند، اى آفريننده خير و نيكى، اى اهل خير، تو معبودم هستى، در آنچه مىدانى بسوى تو مشتاق شدهام و تو داناى پنهانيها هستى، از تو مىخواهم كه بر محمد و خاندانش درود فرستى.
آنگاه حاجتت را مىطلبى، كه به يارى خدا اجابت ميشود.
دعاى آن حضرت براى كارهاى مهم
بحق يس و قرآن حكيم، و بحق طه و قران عظيم، اى آنكه بر حاجتهاى نيازمندان قادر است، اى آنكه اسرار را مىداند، اى برطرفكننده مشكل آنانكه دچارمشكل شدهاند، اى گشاينده غم آنانكه دچار غم و اندوهند، اى رحمكننده به پيرمرد و اى روزىدهنده به طفل كوچك، اى آنكه نيازى به تفسيرندارد، بر محمد و خاندانش درود فرست و اين كار را برايم انجام ده.
دعاؤها عليهاالسلام لقضاء الحوائج
روى انّ النبى صلى الله عليه وآله علّم عليا و فاطمة عليهماالسلام و قال: يصلّى أحدكما ركعتين، يقرء فى كلّ ركعة فاتحة الكتاب وآيةالكرسى- ثلاث مرّات، و «قُلْ هُوَاللَّهُ اَحَدٌ»- ثلاث مرات، و آخر الحشر- ثلاث مرات، من قوله: «لَوْ اَنْزَلْنا هذَا الْقُرْانَ عَلى جَبَلٍ» الى آخره، فاذا جلس فليتشهّد و ليثن على اللّه و ليصلّ على النبى 9 وليدع للمؤمنين والمؤمنات، ثم يدعو على اثر ذلك فيقول: اَللَّهُمَّ اِنّى اَسْأَلُكَ بِحَقِّ كُلِّ اِسْمٍ هُوَ لَكَ، يَحِقُّ عَلَيْكَ فيهِ اِجابَةُ الدُّعاءِ اِذا دُعيتَ بِهِ، وَ اَسْأَلُكَ بِحَقِّ كُلِّ ذى حَقٍّ عَلَيْكَ، وَ اَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ عَلى جَميعِ ما هُوَ دُونَكَ اَنْ تَفْعَلَ بى كَذا وَ كَذا.
دعاؤها عليهاالسلام في تفريج الهموم و الغموم بعد صلاتها عليهاالسلام
عن الصادق عليهالسلام: كان لامي فاطمة عليهاالسلام صلاة تصلّيها علّمها جبرئيل، ركعتان تقرء في الاولي الحمد مرة، و «اِنَّا اَنْزَلْناهُ في لَيْلَةِ
دعاى آن حضرت براى قضاء حوائج
روايت شده كه پيامبر به حضرت على و حضرت فاطمه عليهماالسلام اين نماز را آموخت و فرمود: دو ركعت نماز خوانده، در هر ركعت يكبار سوره حمد و آيةالكرسى سه بار و سوره توحيد سه بار، و آخر سوره حشر از «اگر اين قرآن را به كوهها نازل مىكرديم.» تا آخر سوره را مىخوانى، آنگاه نشسته و تشهد خوانده و بر خداوند ثناء مىگويد و بر پيامبر درود مىفرستد و زنان و مردان با ايمان را دعا مىكند، آنگاه مىگويد:
پروردگارا! از تو مىخواهم بحق تمام نامهايى كه براى توست، كه هرگاه تو را با آنها بخوانم اجابت دعا با آن محقّق مىگردد، و از تو مىخواهم بحق هر صاحب حقّى كه بر تو حق دارد، و از تو مىخواهم به حقّت بر تمامى آنانكه غير تو هستند، كه اين كار را انجام دهى.
دعاى آن حضرت در برطرف شدن غم و اندوه
از امام صادق عليهالسلام روايت شده: مادرم فاطمه عليهاالسلام نمازى داشت كه از جبرئيل فراگرفته بود و آنرا مىخواند، و آن دو ركعت بود: در ركعت اول يك
الْقَدْرِ»، و في الثانية الحمد مرة و مائة مرة «قُلْ هُوَ اللَّهُ اَحَدٌ» فاذا سلّمت سبّحت تسبيح الطاهرة عليهاالسلام، و هو التسبيح الذى تقدّم، (2) تكشف عن ركبتيك و ذراعيك على المصلّي، و تدعو بهذا الدعاء، و تسأل حاجتك تعطها انشاءاللّهتعالى، الدعاء:
ترفع يديك بعد الصلاة على النبي صلى الله عليه وآله و تقول:
بار سورهى حمد و سورهى قدر، و در ركعت دوم يك بار سورهى حمد و صد بار سورهى توحيد و بعد از سلام و تسبيح حضرت زهرا عليها السلام را مىخواند، (3) سپس زانوها و پاها را روى سجّاده قرار داده و اين دعا را خوانده و حاجتش را مىخواهد.
دستهايت را بعد از صلوات فرستادن بلند كرده و مىخوانى:
پروردگارا! با نام آنان- ائمه عليهمالسلام- بتو روى مىآورم، و بحقّ آنان، كه جز تو كسى از ژرفاى آن آگاه نيست، بتو توسل مىجويم، و نيز بحق كسى كه حق او نزد تو بسيار بزرگ است، و به نامهاى نيكويت و موجودات كامل تو، كه مرا امر فرمودى با نام آنان تو را بخوانم، بتو متوسّل مىشوم.
و به نام بزرگت كه به ابراهيم امر فرمودى كه با آن پرنده را صدا كند و پرنده او را پاسخ گفت:
و بنام بزرگت كه به آتش فرمان دادى كه بر ابراهيم سرد و سلامت باشد، و آتش چنين شد.
و به محبوبترين نامهايت و شريفترين آنها در پيشگاهت و بزرگترين آنها نزد تو و به نامهايت كه اجابت دعا با آنها سريعتر انجام مىپذيرد و به مقصود بهترى نائل مىشويم و به آنچه تو شايستهى آنى تو را مىخوانم.
في كُلِّ خَيْرٍ وَ تَبْدَءَ بِهِمْ فيهِ، وَ تَفْتَحَ اَبْوابَ السَّماءِ لِدُعائي في هذَا الْيَوْمِ، وَ تَأْذَنَ في هذَا الْيَوْمِ، وَ هذِهِ اللَّيْلَةِ بِفَرَجي، وَ اِعْطائي سُؤْلي في الدُّنْيا وَ الْأَخِرَةِ.
فقَدْ مَسَّنِيَ الْفَقْرُ، وَ نالَني الضُّرُّ، وَ سَلَّمَتْنِي الْخَصاصَةُ، وَ اَلْجَأَتْنِي الْحاجَةُ، وَ تَوَسَّمْتُ بِالذِّلَّةِ، وَ غَلَبَتْنِي الْمَسْكَنَةُ، وَ حَقَّتْ عَلَيَّ الْكَلِمَةُ، وَ أَحاطَتْ بِيَ الْخَطيئَةُ.
و به تو توسّل جسته، و به تو روى مىآورم، و از تو كمك خواسته، و طلب بخشش گناه و احسان و فضل تو را دارم، و در پيشگاهت زارى كرده و خضوع و خشوع مىنمايم، و به كردار زشتم اقرار كرده، و بر تو اصرار مىنمايم.
و بحق كتابهايى كه بر پيامبران و رسولانت- كه درود تو بر تمامىآنان باد- فرستادى، از تورات و انجيل و قرآن بزرگ و ديگر كتب، كه اسم اعظم تو در آنهاست، و بحق نامهاى بزرگ تو كه در آنست، بتو نزديكى مىجويم.
و از تو مىخواهم، كه بر محمد و خاندانش درود فرستاده و بر آنان گشايش عطا فرمايى، و گشايش كار مرا مقرون به گشايش كار آنان قرار دهى، و آنان را در هر كار نيكى مقدم كرده و از ايشان آغاز نمائى، و در اين روز درهاى آسمان را براى دعايم بگشايى، و در اين روز و اين شب به گشايش كارم و دادن حاجتم در دنيا و آخرت، اجازه صادر فرمايى.
بدرستيكه فقر و بيچارگى مرا در خود فرو برده، و پريشانحالى بر من تسلط يافته، و نياز و حاجت مرا به تو پناهنده ساخته، و ذلت و مسكنت بر چهرهام نقش بسته، و درماندگى بر من غالب شده، تو رافت و رحمت بر من واجب گرديده، و گناه مرا احاطه نموده است.
و اين زمان زمانى است كه به دوستانت وعده اجابت دعا را دادهاى، پس بر محمد و خاندانش درود فرست، و آنچه از فقر و بيچارگى مرا در خود گرفته، را با قدرتت از من دور دار، و با چشم رحمتت بر من نظر افكن، و مرا در رحمت واسعه خود داخل ساز.
و به من توجّه بنما، توجّهى كه هرگاه بر اسيرى افتد او را آزاد سازد، و آنگاه كه بر گمراهى افتد هدايت شود، و آنهنگام كه بر حيران و سرگردانى افتد او را از حيرت رها سازد، و وقتى بر فقيرى افتد او را بىنياز گرداند، و آنزمان كه بر ناتوانى افتد نيرومند گردد، و هرگاه بر خائفى افتد او را ايمنى دهد، و مرا در معرض دشمنان خود و دشمنانم قرار ندهى، اى صاحب جلالت و بزرگوارى.
اى كسى كه هيچكس جز خودش به كيفيّت و جايگاه و قدرتش آگاه نيست، اى كسى كه هوا را با آسمان بست، و زمين را بر روى آب گستراند، و بهترين نامها را براى خود برگزيد،اى كسى كه خود را بنامى ناميد، كه حاجت هر كه با آن نام او را بخواند مستجاب مىشود.
از تو مىخواهم به آن نام، كه براى من شفيعى نيرومندتر از او وجود ندارد، و بحق محمد و خاندانش، از تو مىخواهم كه بر محمد درود فرستى، و حاجتهايم را روا فرمائى، و صدايم را به گوش محمد، على، فاطمه، حسن، حسين، على، محمد، جعفر، موسى، على، محمد، على، حسن، حجّت- كه
وَ بَرَكاتُكَ وَ رَحْمَتُكَ، صَوْتي، فَيَشْفَعُوا لي اِلَيْكَ وَ تُشَفِّعُهُمْ فِيَّ، وَ لا تَرُدَّني خائِباً، بِحَقِّ لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، وَ بِحَقِّ لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، وَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَ افْعَلْ بي كَذا وَ كَذا يا كَريمُ.
دعاؤها عليهاالسلام للخلاص من المهالك
روى انّ رجلاً كان محبوساً بالشام مدّة طويلة مضيّقاً عليه، فرأى في منامه كأنّ الزّهرا
عليهاالسلام اتته، فقالت له: ادع بهذا الدعاء، فتعلّمه و دعا به، فتخلّص و رجع الى منزله، و هو:
درود و بركات و رحمتت بر آنان باد- برسانى، تا برايم نزد تو شفاعت كنند درود و بركات و رحمتت بر آنان باد- برسانى، تا برايم نزد تو شفاعت كنند و آنان را شفيعم گردانى، و مرا نااميد ننمائى، بحقّ آنكه خدائى جز تو نيست، و بحقّ آنكه خدائى جز تو نيست، و بحقّ محمد و خاندانش، اين حاجاتم را روا ساز، اى بخشنده.
دعاى آن حضرت براى رهائى از مهالك
روايت شده كه مردى در شهر شام مدتى طولانى زندانى بود، در خواب حضرت زهرا عليهاالسلام را ديد كه نزد او آمده و فرمود: اين دعا را بخوان، آنمرد دعا را آموخته و خواند و رها شد و به منزلش برگشت، آن دعا اينست: پروردگارا! سوگند به عرش و كسى كه آن را را برافراشت، سوگند به وحى و هر كه آن را نازل كرد، و بحقّ پيامبر و هر كه او را به نبوت رسانيد، و بحقّ خانه كعبه و هر كه آن را ساخته است.
اى شنونده هر صدا، اى جمعكننده هر گمشده، اى خالق جانها بعد از مرگ، بر محمد و خاندانش درود فرست، و بما و تمامى زنان و مردان مؤمن در شرق و غرب زمين، بزودى از جانب خود گشايش عنايت فرما،به شهادت آنكه خدائى جز تو نيست، و محمد- كه درود خدا بر او و بر فرزندان پاكش باد- بنده و فرستاده توست.
پی نوشت
1ـ الانبياء: 69.
2ـ المراد به التسبيح الذى ذكرناه تحت الرقم: 1.
3ـ مراد دعاى شمارهى يك اين مجموعه مىباشد
4ـ استميحك (خ ل)
5ـ حائر، جائر (خ ل)
ادعيه آن حضرت در مورد نماز و آنچه به آن ارتباط دارد
ادعيهى آن حضرت در مورد نماز و آنچه به آن ارتباط دارد بعد از نماز وتر در تعقيب نماز ظهر
دعاؤها عليهاالسلام بعد صلاة الوتر
عن فاطمة عليهاالسلام: رغّب النبيّ صلى الله عليه وآله في الجهاد و ذكر فضله، فسألته الجهاد، فقال: ألا أدلّك على شيء يسير و اجره كبير، ما من مؤمن و لا مؤمنة يسجد عقيب الوتر سجدتين و يقول في كل سجدة:
سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوحِ- خمس مرات.
لا يرفع رأسه حتّى يغفر اللّه ذنوبه كلها و استجاب اللّه دعاءه و ان مات في ليلته مات شهيداً. دعاؤها عليهاالسلام في تعقيب صلاة الظهر
سُبْحانَ ذِىالْعِزِّ الشَّامِخِ الْمُنيفِ، سُبْحانَ ذِىالْجَلالِ الْباذِخِ الْعَظيمِ، سُبْحانَ ذِىالْمُلْكِ الْفاخِرِ الْقَديمِ، وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذى بِنِعْمَتِهِ بَلَغْتُ ما بَلَغْتُ مِنَ الْعِلْمِ بِهِ وَ الْعَمَلِ لَهُ، وَ الرَّغْبَةِ اِلَيْهِ وَ الطَّاعَةِ لاَِمْرِهِ.
دعاى آن حضرت بعد از نماز وتر
روايت شده: بعد از آنكه پيامبر اصحابش را براى جهاد ترغيب كرد، آن حضرت قصد شركت در جهاد را داشت، پيامبر فرمود: آيا تو را راهنمائى كنم به چيزى كه كوچك است اما پاداشش بسيار، هيچ زن و مرد مؤمنى نيستند كه بعد از نماز وتر دو سجده انجام دهند، و در هر سجده پنج بار گويند:
منزه و پاك است پروردگار فرشتگان و روح.
جز آنكه خداوند قبل از آنكه سرش را بلند كند گناهانش را بخشيده و دعايش را اجابت مىكند، و اگر همان شب بميرد شهيد مرده است.
دعاى آن حضرت در تعقيب نماز ظهر
پاك و منزّه است خداوندى كه داراى عزت بسيار بوده و سربلند و سرافراز است، منزّه است خداوندى كه جلالت او بسيار بزرگ مىباشد، منزّه است خداوندى كه فرمانروائيش با افتخار است، و ستايش مخصوص خداوندى است كه به لطف نعمتهايش به شناخت او، و عمل براى او و رغبت و توجه بسوى او، و اطاعت اوامر او، دست يافتم.
و او را سپاس مىگويم كه مرا منكر آيات كتابش، و نيز حيران در كارهايش قرار نداد، و سپاس او را سزاست كه مرا به دين خود هدايت كرده، و مرا آنگونه قرار داد كه چيزى جز او را نپرستم.
خداوندا! گفتار توبهكنندگان و عمل آنانرا، و نجات تلاشگران و ثواب آنانرا، و تصديق مؤمنان و توكّل آنانرا، و نيز آسودگى در هنگام مرگ، و در امان بودن هنگام حسابرسى در قيامت را از تو خواستارم، و مرگ را بهترين غائبى كه در انتظار اويم، و بهترين چيزى كه با او برخورد پيدا مىكنم، قرار ده.
و هنگام فرارسيدن مرگ، و آنگاه كه مرا در خود فرو مىبرد، و زمانى كه جانم در ميان استخوانهاى سينهام قرار دارد، و آن هنگام كه به زير گلويم مىرسد، و در آن حال كه از دنيا بيرون مىروم، و در ساعتى كه هيچ اختيارى از خود نداشته، و هيچ نفع و ضرر و نيز سختى و آسايشى را نمىتوانم براى خود فراهم سازم، نسيمى از رحمت خود، و بهرهاى از خشنوديت را بمن عطا فرما.
و قبل از آنكه جانم را بگيرى، و روحم را قبض نمايى، و فرشته مرگ را بر خارج ساختن جانم مسلّط نمايى، بشارتى از كرامت خود را بمن ارزانىدار، بشارتى كه تنها از جانب تو باشد، تا قلبم را مطمئن گرداند، و جانم را خشنود سازد، و ديدگانم را نورانى كند،و چهرهام را مسرور سازد، و رنگ رخسارم را درخشندگى عطا كند، و جانم را آرامش بخشد، بشارتى كه باعث آسودگى تمام اعضاى بدنم گردد.
تا هر مخلوقى از مخلوقاتت كه مرا مىبيند، و هر بندهاى از بندگانت كه توصيف مرا مىشنود، بر آن غبطه خورد، و شدائد مرگ را بر من آسان گرداند، و رنج آنرا از من بر طرف سازد، و شدّت آنرا از من دور گرداند، و بيمارى آنرا از من برطرف نمايد، و همّ و غمّ آنرا از من دور سازد، و مرا از بلاهاى آن بر حذر دارد، و از شرّ آن و كسانى كه در آن هنگام حضور دارند پناه دهد، و از خير آن و خير كسانى كه در آن زمان حاضر هستند، و خير آنچه بعد از آن واقع مىگردد، بهرهمند نمايد.
و آنگاه كه جانم گرفته شد، و روحم از كالبدم خارج گرديد، روحم را در ميان ارواح پاك، و جانم را در بين جانهاى صالح، و جسدم را در ميان جسدهاى پاكيزه،و عملم را در بين اعمال مقبول قرار ده.
و از جايگاه قبرم، و محلّ پوشانده شدن بدنم، آنجا كه گوشتهايم كوبيده شده، و استخوانهايم دفن مىگردد، و تنها و بىكس رها شده، و هيچ قدرتى برخود ندارم.
شهرها مرا ازخود دور ساخته، و بندگان مرا رها كردهاند، و نيازمند رحمت تو و محتاج اعمال صالح خود هستم، و آنچه را براى خود آماده ساخته، و براى سفر آخرت خود پيش فرستاده و در زندگى دنيا انجام دادهام
را مىيابم؛ به من بهرهاى از رحمتت، و درخششى از نورت را ارزانى دار، و نيز مرا از كرامت خود، با سخن درست در زندگانى دنيا و آخرت، ثابتقدم گردان، بدرستيكه تو ستمكاران را گمراه كرده و بر هر كار قادر هستى.
و در قيامت و موقع حسابرسى بر من مبارك گردان، آنگاه كه قبرم شكافته شده، و بندگان از من دور مىشوند، و صيحه آسمانى مرا فراگرفته، و نفخه صور مرا بوحشت درآورده، و بعد از مرگ مرا مبعوث ساخته و براى حساب برانگيختهاى. پروردگارا! همراه من نورى از رحمتت را برانگيز، كه پيشاپيش و از طرف راست من حركت كند، تا مرا در امنيت قرار داده، و قلبم را مطمئن سازد، و عذرم را ظاهر كرده، و چهرهام را درخشان، و گفتارم را تصديق، و دليلم را قاطع گردانده، و مرا به آخرين درجه رحمتت برساند، و به برترين مرتبه بهشتت نائل گرداند. و همنشينى حضرت محمد، بنده و رسولت را در بالاترين درجه بهشت، و با فضيلتترين آن، و نيكوترين مرتبه آن، و ارزشمندترين قسمت آن روزيم گردان، همراه كسانى كه به آنان نعمتت را ارزانى داشتهاى، از پيامبران و راستگويان و شهدا و صالحين، و اينان بهترين دوستان هستند. پروردگارا! بر محمد خاتم پيامبرانت، و بر تمامى انبياء و رسولانت، و بر
وَ اقْصُصْ بِنا اَثَرَهُ، وَ اسْقِنا بِكَأْسِهِ، وَ اَوْرِدْنا حَوْضَهُ، وَ احْشُرْنا في زُمْرَتِهِ، وَ تَوَفَّنا عَلي مِلَّتِهِ، وَ اسْلُكْ بِنا سُبُلَهُ، وَاسْتَعْمِلْنا بِسُنَّتِهِ، غَيْرَ خَزايا وَ لا نادِمينَ، وَ لا شاكّينَ وَ لا مُبَدِّلينَ.
يا مَنْ بابُهُ مَفْتُوحٌ لِداعيهِ، وَ حِجابُهُ مَرْفُوعٌ لِراجيهِ، يا ساتِرَ الْاَمْرِ الْقَبيحِ وَ مُداوِى الْقَلْبِ الْجَريحِ، لا تَفْضَحْني
تمامى فرشتگانت، و بر خاندان پاك و مطهّر پيامبرت، و بر تمامى پيشوايان هدايت درود فرست، اى پروردگار جهانيان اجابت فرما.
پروردگارا! بر محمّد درود فرست، همانگونه كه ما را بوسيله او هدايت كردى، و بر او درود فرست، آنگونه كه بوسيله او بما رحمتت را ارزانى داشتى، و بر او درود فرست، همانطور كه ما رابوسيله او گرامى داشتى، وبر او درود فرست، آنگونه كه ما را بوسيله او برترى دادى، و براو درود فرست، همانطور كه ما را بوسيله او شرافت عطا كردى، و بر او درود فرست، آنچنانكه ما را بوسيله او يارى نمودى، و بر او درود فرست، همانگونه كه ما را بوسيله او از پرتگاه آتش نجات دادى.
پروردگارا! چهرهاش را درخشان، مقامش را افزون، دليلش را قاطع، پرتوش را كامل، ميزان اعمالش را سنگين، برهانش را برتر، و نعمتت را بر او گسترده ساز، تا خشنود گردد، و او را به برترين مقام بهشت برسان، و به مقام محمودى كه به او وعده دادهاى نائل گردان، و او را برترين پيامبران و رسولان از حيث مقام و منزلت قرار ده.
و ما را رهرو راه او قرار ده، و از جام او سيراب گردان، و بر حوض او وارد ساز، و در گروه او محشور نما، و بر دين او بميران، و ما را در راه او قرار ده، و عامل به فرامين او بگردان، بدون آنكه تحقير شده و پشيمان شويم، ومشكوك گرديده و راه او را تغيير دهيم. اى آنكه درگاهش براى خوانندگانش گشوده، و حجابش براى اميدواران برطرف شده، اى پوشاننده كار زشت و مداواكننده قلبهاى مجروح، در روز
وَ اَحْيِني بِالسَّلامَةِ يا ذَاالْفَضْلِ وَ الْكَمالِ، وَ الْعِزَّةِ وَ الْجَلالِ، وَ لا تُشْمِتْ بي عَدُوّاً وَ لا حاسِداً، وَ لا تُسَلِّطْ عَلَيَّ سُلْطاناً عَنيداً وَلا شَيْطاناً مَريداً، بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظيمِ، وَ صَلَّي اللَّهُ عَلي مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَ سَلَّمَ تَسْليماً.
قيامت به گناهان هلاكتآور مرا تحقير نكن، و از من روى مگردان.
اى اميد بيچاره فقير، و اى التيامدهنده استخوان شكسته، گناهان بزرگ را بر من ببخشاى، و از كارهاى زشتم درگذر، و جانم را از عواقب خطاها پاك گردان، و آمادگى نيكو براى مرگ را به من ارزانى دار.
اى بخشندهترين بخشندگان، و اى منتهاى آرزوى خواهندگان، تو مولاى من هستى، درگاه دعا و نيايش را بر من گشودى، پس راه قبول و اجابت را بر من نبند، و به رحمتت مرا از آتش نجات ده، و در غرفههاى بهشت ساكن گردان، و مرا متمسك به دستگيره محكم قرار ده، و سعادتمندم گردان، اى كسى كه صاحب فضيلت و كمال و عزّت و جلالت هستى.
مرا با سلامتى زنده بدار، و دشمن و حسودى را از جهت من شادمان مكن، و پادشاه كينهتوز و شيطان رانده شدهاى را بر من مسلّط مفرما، به رحمتت اى بهترين رحمكنندگان، و حول و قوّهاى جز از جانب خداوند برتر و والاتر نمىباشد، و درود خدا بر محمد و خاندان او باد.
