۱) لؤلؤ و مرجان <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-comoffice" />
«یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ».[۱] و خارج كرد از آن دو دریا، لؤلؤ و مرجان را. از امام صادق ـ علیه السّلام ـ روایت است كه منظور از «لؤلؤ و مرجان» امام حسن و حسین ـ علیهما السّلام ـ است.[۲]
۲) عروهٔ الوثقی
«... فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَهِٔ الْوُثْقی لاَ انْفِصامَ لَها...».[۳] به رشتهٔ محكم و استواری چنگ زده و هرگز گسسته نخواهد شد. امام باقر ـ علیه السّلام ـ از حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل میكند كه آن حضرت فرمود: هرگاه میخواهید به رشتهٔ محكمی چنگ بزنید، پس به ولایت بگیرید علی و حسن و حسین را.[۴]
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم
میگویند: ای كاش ما هم با آنها بودیم و به رستگاری بزرگی میرسیدیم.
امام رضا ـ علیه السّلام ـ به «ریّان بن شبیب» فرمود: ای پسر شبیب! اگر دوست داری كه در مكانهای بنا شده در بهشت با پیامبر و خاندانش باشی، پس قاتلان حسین ـ علیه السّلام ـ را لعنت نما، ای پسر شبیب! اگر دوست داری به ثواب كشتهشدگان در راه حسین برسی پس چون او را یاد كنی بگو: «ای كاش با آنان بودم و به پیروزی و كامیابی بزرگی میرسیدم».[۶]
و خدای یكتا را بپرستید و هیچ چیزی را شریك او نگیرید و احسان كنید به پدر و مادر و خویشاوندان.
در روایتی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ آمده است كه منظور از «والدین» رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ و علی ـ علیه السّلام ـ است و منظور از «ذیالقربی» حسن و حسین ـ علیهما السّلام ـ است. [۸]
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم
تو ای روح آرام یافته به سوی پروردگارت بازگرد. در حالی كه هم تو از او خشنودی و هم او از تو خشنود است.
امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود:
سورهٔ فجر را در نمازهای واجب و مستحب خود بخوانید، كه آن سورهٔ امام حسین ـ علیه السّلام ـ است.
«ابو اُسامه» كه در مجلس حاضر بود پرسید: چگونه این سوره به حسین بن علی اختصاص دارد؟ فرمود: آیا آن سخن را نشنیدهای كه خدا فرمود:
«یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّهُٔ» منظور خداوند از نفس مطمئنّه، حسین بن علی است كه دارای روح آرام یافتهای است و هم خدا از او راضی است و هم او از خدا راضی است.[۱۰]
۶) بشارت حسینی
«قُلْنا یا نارُ كُونِی بَرْداً وَ سَلاماً عَلی إِبْراهِیمَ».[۱۱]
ما خطاب كردیم: ای آتش! برای ابراهیم سرد و سالم باش.
امام صادق ـ علیه السّلام ـ از امام حسین ـ علیه السّلام ـ روایت میكند كه آن حضرت در كربلا، قبل از كشته شدن فرمود:
رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ گفت: پسرم! تو روزی به عراق میروی و به شهادت میرسی و جماعتی با تو به شهادت میرسند و سپس آن حضرت، آیهٔ مباركهٔ فوق را تلاوت كرد، و فرمود: جنگ برای تو و اصحابت «سرد و سالم» میشود. پس بشارت داد بر آنان كه: به خدا قسم! اگر ما را به قتل برسانند، ما وارد بر پیامبرمان میشویم...[۱۲]
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم
و اهل ایمان را كه عمل آنها نیكوست، به اجر بسیار نكو بشارت دهد.
روایت شده است از ابن عباس كه گفت: رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ بشارت داد علی و جعفر و عقیل و حمزه و فاطمه و حسن و حسین ـ علیهم السّلام ـ را به بهشت؛ چون آنها مصداق الذین یعملون الصالحات» بودند.[۱۴]
در روایتی كه از امام صادق ـ علیه السّلام ـ ، در مورد آیهٔ فوق پرسیدند ایشان فرمود: منظور از، «مشرقین» رسول خدا و امیرالمؤمنین ـ علیهما السّلام ـ است و منظور از «مغربین» امام حسن و امام حسین ـ علیهما السّلام ـ است.[۲۶]
همانها كه از خانه و شهر خود. به ناحق رانده شدند، جز اینكه میگفتند: پروردگار ما خدای یكتاست.
امام صادق ـ علیه السّلام ـ دربارهٔ آیهٔ فوق فرمود: این آیه دربارهٔ علی و جعفر و حمزه نازل شد و در حسین ـ علیه السّلام ـ تحقق یافت. بر همهٔ آنان درود و سلام باد.[۴۰]
و هر كس خدا و پیامبرش را اطاعت كند و از خدا بترسد و از مخالفت فرمانش بپرهیزد، چنین كسانی همان پیروزمندان واقعی هستند.
رسول خدا ضمن حدیثی میفرماید: سعادتمند، آنانند كه از دوستان و پیروان حسین ـ علیه السّلام ـ هستند. به خدا سوگند ایشان در روز قیامت پیروز و نیك بختند.[۴۲]
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم
پس نگاهی به ستارگان افكند و گفت من بیمارم و با شما به مراسم جشن نمیآیم.
امام صادق ـ علیه السّلام ـ دربارهٔ این آیه فرمود: ابراهیم ـ علیه السّلام ـ بر مصایبی كه بر حسین ـ علیه السّلام ـ فرود میآید، اندیشه نمود و گفت: من از آنچه بر حسین ـ علیه السّلام ـ میآید، بیدار گشتهام.[۴۴]
۲۳) حسین ـ علیه السّلام ـ و زكریا
«لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِیًّا».[۴۵]
و پیش از این هم نامی برای او قرار نداریم.
امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: منظور از آیهٔ فوق «حسین بن علی و یحیی بن زكریا» است كه از قبل، هم نامی نداشت و آسمان فقط بر آن دو، چهل روز گریه كرد.
گفته شد: گریستن آسمان چگونه بود؟ فرمود: به سرخی طلوع و به سرخی، غروب میكرد.[۴۶]
آیا ندیدی چگونه خداوند «كلمهٔ طیبه» را به درخت پاكیزهای تشبیه كرد كه ریشهٔ آن (در زمین) ثابت و شاخهٔ آن در آسمان است؟
امام صادق ـ علیه السّلام ـ در مورد آیهٔ فوق فرمود:
ریشهٔ این درخت، رسول خدا و شاخهٔ آن امیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ است و امام حسن و حسین ـ علیهم السّلام ـ میوهٔ آن به شمار میآیند ك نه تن از فرزندان او نیز شاخههای كوچكتر آنند و شیعیان نیز به منزلهٔ برگ آن هستند.[۴۸]
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم
و او بر هر چه كه میكند سؤال نشود، ولی خلق از كردارشان بازخواست میشوند.
مردی از امام هشتم ـ علیه السّلام ـ پرسید: به چه خاطر امامت در صُلب امام حسن قرار نگرفت؟ حضرت فرمود: چون خداوند امامت را در صُلب امام حسین ـ علیه السّلام ـ قرار داد، نه در صُلب امام حسن و سپس آیهٔ فوق را قرائت نمود.[۵۲]
۲۷) تفسیری از امام زمان (عج)
«كهیعص».[۵۳]
سعد بن عبدالله قمی از امام عصر (عج) در مورد آیهٔ فوق سؤال نمود، امام ـ علیه السّلام ـ فرمود: این حروف از خبرهای غیبی خداوند است كه به بندهاش «زكریا» داد.
«زكریا» هنگامی به كه اسماء خمسه طیّبه اطلاع یافت، هرگاه به نام مبارك امام حسین میرسید، اشك در چشمانش حلقه میزد. روزی از خداوند علّت این حال را پرسید، خداوند داستان كربلا را در قالب این حروف برایش بیان فرمود.
پس «كاف» یعنی كربلا و «ها» یعنی هلاكتِ عترت و «یا» یعنی یزید كه قاتل آن حضرت بود و «عین» یعنی عطش و تشنگی كه بر آن حضرت مستولی میشود و «صاد» یعنی صبر آن حضرت بر بلا.
زكریا وقتی جریان را شنید، سه روز از مسجدش خارج نشد و مردم را راه نداد و بر حسین ـ علیه السّلام ـ گریست.[۵۴]