[FONT=Times New Roman] [SIZE=170]«ارتباط ياد مرگ و عشق به زندگی »
[FONT=Times New Roman]الف ) یاد مرگ ، تنها عامل رهايي از ابتذال
ــ مولا علي (ع) درباره ابتذال و روزمرّگي انسان ، در نامهاي به عبدالله بنعبّاس ، چنين توضيح ميدهند:
« گاه آدمي از برجاي ماندن چيزي شادمان ميگردد كه هرگز از دستش نميرود و از چيزي اندوهگين ميشود كه هيچ گاه پيش نميآيد . » (49)
دلخوش داشتن به جريان عادّي روزگار، مانند آمدن بهار و گذشتن پاييز و آب شدن برف و تولّد فرزند و به ثمر نشستن درختان باغچه و نگراني درباره حوادثي
كه هرگز اتفاق نيفتادهاند نشان دنيازدگي و روزمرّگي و ابتذال است.
امام علي(ع) ، براي پيشگيري از اين پديده،عبدالله بن عبّاس را چنين راه مينمايندد:
« در هدفهايي كه داري ، برترين هدف اين نباشد كه به لذّتي دست يابي يا انتقامي بگيري ، بلكه بكوش باطلي را از ميان برداري
و حقّي را زندهكني. بدين دلخوش باش كه چيزي براي آن دنيا ذخيره كردهاي و از اين اندوهگين باش كه چيزي در اين دنيا بر جاي ميگذاري.
همّت خود را متوجّه دنياي پس از مرگ كن . » (50)
ــ در نگاه امام (ع) توجّه به مرگ ، از دنيازدگي انسان پيشگيري ميكند:
« چگونه مردم دل به دنيا ميدهند با اين كه سرنوشت گرفتاران فريب دنيا را به چشم خود ميبينند كه راه پيش و پس آنان بسته است
و جز رفتن به كام مرگ چارهاي ندارند. ميبينند كه آنان نيز انتظار بلاها رانداشتند و دنيا را جاويدان ميپنداشتند، امّا سرانجام از دنيا جدا
گشتند و به آخرت پيوستند و ديدند آنچه ديدند : سختي جان كندن و حسرت از دنيا گذشتن. اندامشان از كار افتاد و رنگ از چهرهشان پريد
آرام آرام به كام مرگ رفتند و زبانشان از سخن گفتن بازماند. هنوز در ميان خانوادهشان بودند، چشمشان ميديد و گوششان ميشنيد
و توان انديشه داشتند. ناگهان در لحظهاي كه به كام مرگ ميرفتند، متوجّه شدند كه چگونه فرصت را از دست دادهاند و عمر خود را در
چه كارهايي به پايان بردهاند. ثروتي كه از حلال و حرام اندوختهاند، اينك گناهش بر گردن او است و لذّتش از آنِ وارثان است. شگفتا! بايد
ديگران لذّت ببرند و او كيفر بيند. دست خود را از پشيماني ميگزد. ازدلبستگيها دست برميدارد و آرزو ميكند اموالش از آنِ كساني
ميبود كه بر ثروت آنان رشك ميبرد . » (51)
________________________________
49. نهج البلاغه، نامه22.
50. نهج البلاغه، نامه66.
51. همان، خطبه109.
