بسم الله الرحمن الرحیم
وَ اِذْاَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ
وَ اَشْهَدَهُمْ عَلى اَنْفُسِهِمْ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى
شَهِدْنا اَنْ تَقُولُوا يَوْمَ القِيمَةِ اِنّا كُنّا عَنْ هذا غافِلينَ.(اعراف / 172)
به خاطر بياور زمانى را كه پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم ، ذريه آنها را برگرفت
و آنها را گواه بر خويشتن ساخت و فرمود: آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند: آرى ،
گواهى مى دهيم چنين كرد براى اينكه در روز رستاخيز نگوييد ما از اين {يعنى توحيد} غافل بوديم {و از پيمان فطرى توحيد، بى خبر بوديم}
اين آيه مباركه قرآن منشاء پيدايش بحثي به عنوان عالم ذر شده است ؛ از آنجا كه معمولا قرآن مجيد مطالب را به طور كلي و بدون جزئيات مطرح كرده و بيان جزئيات
را به اهل بيت(علیهم السلام) واگذاشته براي دريافت جزئيات بايد به احاديث مراجعه نمود.
آنچه علما از روايات عالم ذر برداشت كرده اند موجب پيدايش سه نظر درمورد اين عالم شده:
1. مسلك اخباريّين است و گويند اين اخبار از متشابهات است و ادراك حقيقت آنها از عقل و فهم ما دور و ايمان اجمالى به آنها كافى است و علم به آنها را بايد به
اهل بيت (عليهم السّلام ) رجوع داد.
2.مسلك شيخ مفيدو سيدمرتضى و طبرسى صاحب مجمع البيان ومفسرين و اتباع ايشان (عليهم الرحمة) است و ايشان اخبار طينت و آيات و اخبار اخذ ميثاق را
حمل بر كنايه و مجاز و استعاره نموده اند ؛ به اين صورت كه پيمان خداوند لفظى و نطقى نبوده و نيز تنهادر زمان آدم ابوالبشر(ع) نبوده بلكه پيمانى است تكوينى كه همراه
آفرينش هرفردى از بشر بوده و هست ؛ يعنى حس خداجويى و خداشناسى و استعداد و آمادگى براى حقيقت توحيد در نهاد بشر همراه آفرينش او قرار داده شده
بنابراين ، همه افراد بشر داراى روح توحيدند و پرسشى كه خداوند از آنها فرمود به زبان تكوين و آفرينش است و پاسخى كه آنها داده اند نيز به همين زبان است و
خلاصه اين كه سؤ ال و جواب و پيمان مزبور، يك پيمان فطرى است
3.مسلك كثيرى از علماى متقدمين و متاءخرين است كه تمام اخبار وارده در باب طينت و عالم ذر و اخذ ميثاق صحيح است ، و ظاهر آنها نیز مراد است
و منافات با هيچ اصلى و قاعده اى از اصول دين و قواعد عقلى ندارد.
در پايان براي مطالعه بيشتر مي توانيد به تفاسير مختلف در ذيل اين آيه كريمه مراجعه نماييد
