زن از دیدگاه قرآن

[بهشتي]

با سلام
متاسفانه اکثر بزرگان و اندیشمندان و حتی بیشتر ادیان به زن بهای چندانی نداده اند و اغلب میبینیم که در حق زن اچحاف شده .
اما دین مبین اسلام دینی است که ادعا دارد ارزش زن و مرد را یکسان دانسته و آنها را لباس یکدیگر توصیف کرده و ملاک برتری افراد را تقوا میداند نه جنسیت .........
اما سوال من این است که دینی که چنین ادعایی دارد چرا در کتاب آسمانیش هرگاه خواسته از زنان و مردان نیک سخن بگوید ابتدا صیغه ی مذکر آورده و بعد صیغه ی مونث را . مثلا در آیه 35 سوره احزاب
شما این تقدم را دال بر توجه بیشتر به جنس مذکر نمیدانید ؟!!!!!!!!!!!!!!
بهتر نبود به گونه ای تعادل حفظ شود ؟

[قهرمان علقمه]

با سلام
متاسفانه اکثر بزرگان و اندیشمندان و حتی بیشتر ادیان به زن بهای چندانی نداده اند و اغلب میبینیم که در حق زن اچحاف شده .
اما دین مبین اسلام دینی است که ادعا دارد ارزش زن و مرد را یکسان دانسته و آنها را لباس یکدیگر توصیف کرده و ملاک برتری افراد را تقوا میداند نه جنسیت .........
اما سوال من این است که دینی که چنین ادعایی دارد چرا در کتاب آسمانیش هرگاه خواسته از زنان و مردان نیک سخن بگوید ابتدا صیغه ی مذکر آورده و بعد صیغه ی مونث را . مثلا در آیه 35 سوره احزاب
شما این تقدم را دال بر توجه بیشتر به جنس مذکر نمیدانید ؟!!!!!!!!!!!!!!
بهتر نبود به گونه ای تعادل حفظ شود ؟

سلام علیکم


مقام زن در اسلام چنان است كه در قرآن كريم سومين سوره مفصل به نام "النساء" ناميده شده است و در ده سوره ديگر مسائلی مربوط به حقوق و منزلت

زنان است و همه جا در خطابات عام آنان مورد خطابند و همچنين از بسياری از مفاهيم قرآن می توان نكات مهمی را در اين رابطه استنباط كرد و

می توان اين ادعای دروغ را كه اسلام برای زن ارزشی قائل نيست بدينوسيله بطور كلی منتفی دانست .

اسلام زن را بعنوان مسئله مهم زندگی و متمم حيات انسانی در مسائل اجتماعی ، اخلاقی و قانونی خود جا داده و او را به عنوان عضو موثر جامعه دانسته است .

پيامبر اكرم صلوات الله عليه و اله آنگاه كه از زنان بيعت گرفت به آنان اعلام كرد شما از عناصر اصلی اجتماع و اركان بنيادی جامعه هستيد و

برای حفظ و سلامت آن بايد به ميزان سهم خود از آن پاسداری نمائيد .

يا ايها النبی اذا جاءك المومنات يبايعنك ....

ای پيامبر اگر زنان مومنه آمدند تا با تو بيعت كنند ، (اينكه) با خداوند شريك نگيرند و دزدی نكنند ، و زنا نكنند ، و فرزندان خود را نكشند (سقط جنين نكنند ) و تهمتی نسازند

، از آنچه ميان دست و پای ايشان است ( فرزند غير را به شوی خود نسبت ندهند ) و در نيكوكاری ها از تو پيروی كنند ، با ايشان بيعت كن و برای ايشان از

خداوند آمرزش خواه ، بدرستی كه خداوند آمرزنده و مهربان است . سوره ممتحنه آيه 12

زن بعنوان موجودی زيبا ، ظريف ، مستقل ، آرامی بخش ، با تقدس دختری ، همسری ، خواهری و مادری در مسير تكامل جامعه است و تا ارزش خود را

نشناسد و يا جامعه از موهبت او محروم باشد، انحطاط قطعی آن جامعه را بدنبال خواهد داشت .

و الله جعل لكم من انفسكم ازواجا و جعل لكم من ازواجكم بنين و حفده و رزقكم من الطيبات افبالباطل يؤمنون و بنعمت الله يكفرون سوره نحل آيه 27

بسياری از تكاليف مشخص شده برای زنان و مردان يكسان بوده و تفاوت های موجود مربوط به نقش ، ظرفيت و لياقت هريك بوده و حقوق آنان نيز

بر اين اساس معين شده است .

يا ايها الناس اتقوا ربكم الذی خلقكم من نفس واحده و خلق منها زوجها و بثّ منهما رجالا كثيرا و نساء و اتقوا الله الذی تسائلون به و الارحام ان الله كان عليكم رقيبا - نساء آيه 1


در بعضی از آيات قرآن می توان به برتری زن بر مرد استنباط نمود كه اين امر وظايف آنان را نسبت به جامعه سنگين تر می نمايد.

اذ قالت امرأه عمران رب انی نذرت لك ما فی بطنی محررا فتقبل منی انك انت السميع العليم * فلما و ضعتها قالت رب انی وضعته انثی و الله اعلم بما وضعت و ليس الذكر كالانثی و انی سميتها مريم و انی اعيذها بك و ذريتها من الشيطان الرجيم - آل عمران آيات 35 و 36
در ادامه اين گفتگو خداوندد می فرمايد : فتقبلها ربها بقبول حسن و انبتها نباتا حسنا ....

در آيه فوق ( ليس الذكر كالانثی ) به برتری زن بر مرد اشاره دارد كه از نظر قرب و نزديكی او به بارگاه لطف و احسان پروردگار عالم است .

اما در مورد اختلافات حقوقی زن و مرد دلايل متعددی ذكر شده كه از جمله آن روايت زير است :

از امام محمد باقر عليه السلام پرسيدند چرا زن ضعيف و مسكين يك سهم از ارث می برد و مرد دو سهم ؟

حضرت فرمودند : زيرا بر زن جهاد و نفقه و خونبها نيست و اينها همه بر عهده مرد است

حق هر كس بايد متناسب با توجه به مسئوليت و نقش او در جامعه تعيين شود و جامعه ای كه زن را به تلاش برای كسب در آمد

چون مردان از خانه به بيرون كشانده ، سِمَت مادری و زن بودن و نقش های اساسی تربيتی و مديريتی او را ناديده بگيرد ، اجتماع كامل و ايده آلی نيست .

اسلام برای اين نقش اهميت فوق العاده ای قائل شده و جنبه های معنوی تربيتی را عمدتا به او سپرده است .

و وصينا الانسان بوالديه احسانا حملته امه كرها و وضعته كرها و حمله و فصاله ثلثون شهرا حتی اذا بلغ اشده و بلغ اربعين سنه قال رب اوزعنی ان اشكر نعمتك التی انعمت علی و علی والدی و ان اعمل صالحا ترضيه و اصلـــح لی فی ذريتـی انی تبت اليك و انی من المسلمين - احقاف آيه 15

امام رضا عليه السلام می فرمايند :

"و بدان حق مادر ، لازم ترين حقوق و واجب ترين آنهاست زيرا او باری را برداشته كه هيچ كس بر نمی دارد و فرزند را حفظ كرد ،

با گوش و چشم و ساير اندامها ، در حالی كه به اين كار شاد و خوشرو بود ، با همه دشواريهايی كه هيچ كس بر آن تاب و و شكيبائی ندارد فرزند خود را حمل كرد ،

راضی شد كه خود گرسنه بماند و او سير شود ، و خود تشنه بماند و او سيراب گردد ، و خود برهنه بماند و اورا بپوشاند و خود در آفتاب بماند و او را سايه دهد ،

پس بايد شكر از او و نيكوئی به او ، به اين اندازه باشد ، هر چند طاقت ادای كمترين حق او را نداريد ، مگر به ياری خداوند "

وجوه اختلافات حقوقی بين زن و مرد بواسطه شرايط روحی و تكوينی او و در راستای نقش او در جامعه است و اين به معنای بها ندادن و كم ارزش قلمداد كردن او نيست .

چنانچه خداوند متعال در ضمن بر شمردن دعاها متقين دعا در باره همسر را در صدر آنها قرار داده است

و الذين يقولون ربنا هب لنا من ازواجنا و ذرياتنا قره اعين و اجعلنا للمتقين اماما - فرقان 75

هر كس متناسب با شرايط خلقت خود از خزانه بی پايان الهی بهره ای دارد كه بايد از فضل و احسان خداوند آنرا جستجو كند و تمنای بی جا نيز نداشته باشد و

مرد و زن هر كدام وظايف محوله را از نظر فردی و اجتماعی ايفا نمايند .

و لهن مثل الذی عليهن بالمعروف و للرجال عليهن درجه و الله عزيز حكيم _ بقره آيه 228

[soldier young]

البته به نظر من اگر از منظر اسلام واقعی (یعنی زندگی زناشویی حضرت محمد ص با بانو خدیجه ع و یا زندگی مولا علی و بی بی فاطمه زهرا ع و مناسبات بین ایشان و در کل بعد عملی احکام الهی ) به مقوله حقوق مردان و زنان نگاه کنیم می بینیم که حتی زنان از شرایط بهتری برخوردار هستند.
خداوند تنها وظایفی را که با روحیات حساس زنان مناسبت دارد مانند همسرداری و تربیت کودکان را که همه وظایفی عاطفی هستند بر عهده ایشان گذاشته و در عوض تمام وظایف دیگر را بر عهده مردان گذاشته است که برخی از انها حتی فراتر از روحیه خشن مردان است( مانند کسب حلال که به گفته ائمه از جهاد هم سختتر و با ارزشتر است و واقعا هم به عینه در روزگار امروز این را می بینیم که اگر خواستار پول حلال باشیم کسب ان بدون توفیق الهی واقعا امکان ندارد).
حال اگر در شرایط امروز جامعه اسلامیمان می بینیم که حقوق زنان بیشتر مورد اجحاف واقع می شود این از اجرای نادرست احکام خدا توسط مومنین کشورمان هست و یا زیرپا گذاشته شدن حقوق بانوان توسط انسانهایی که ادعا ایمان و شیعه علی را دارند که امروزه تعدادشان کم هم نیست حداقل در تهران که من زندگی می کنم اینطور است.
نکته دیگر هم که باید بگویم این است که نکات کمی نه کیفی مانند این که چرا در قران بدین گونه نامها برده شده به نظر من شاخص خوبی برای تشخیص تقسیم عادلانه حقوق انسانها نمی باشد. مثلا در قران بسیار از حضرت موسی ع و کارها و فعالیتش یاد شده و بسیار بیشتر از حضرت عیسی ع و سرگذشتش. پس ایا یهودیان باید بگویند ما از مسیحیان برتریم یا این نشانه همچین تفاوتی است برای ما مسلمانان که به قران اقتدا می کنیم.
و نکته اخر هم اینکه به برخی مسائل که مستقیما به خدا مرتبط می شود نباید ایراد گرفت مگر ما دانش فهم تمام دستورات و کارهای خدا را در خود داریم مثلا (در ایه 85 سوره اسرا خدا به پیامبر می فرماید از تو در مورد روح سوال می کنند بگو ان از عوالم امر خداست و به شما در این مورد علم کمی داده اند که به ان پی نتوانید برد.) یا اینکه بگوییم چرا تمام پیامبران مرد هستند و زن در میان انها نیست پس این نشانه نظر ویژه خدا بر مردان است ایا این استدلالها موجه است. مشخصا هر جنسیتی در انسان دارای توانایی و روحیات خاص خود می باشد و تکلیفی هم که خدا بر دوش انها گذاشته متناسب با خصوصیات انها بوده است و در روز قیامت هم بنا به تکلیفشان بازخواست می شوند مثلا خدا در روز قیامت به زنان نخواهد گفت که چرا مخارج زندگی کودکت را فراهم نکردی ولی از ناسازگاری با همسر بازخواست می شود و خلاصه ان این ایه است که (لا نکلف نفسا الا وسعها یعنی هرکس به میزان تواناییش در پیشگاه خدا بازخواست می شود).
به هر حال این نظر شخصی من بود که برای همفکری با دوستان بیان کردم لطفا برداشت خاصی از ان نشود چون من انسان کاملی نیستم.

[بهشتي]

از توجه و پاسخ دوستان عزیز قهرمان علقمه و soldier young ممنون
ضمن یک تشکر ویژه از soldier young به خاطر پاسخ معقول و مقبولی که مطرح کردید اما باید بگم شما در نکته اخر در واقع به سوال بعدی من اشاره کردید "که چرا همه ی پیامبران الهی از جنس مذکر هستند؟" اگر شما پاسخ این سوال را به روحیات و خوصوصیات خاص زن و مرد مربوط بدانید پس عمل حضرت زینب در واقعه عاشورا را چه طور تبیین میکنید؟ فکر میکنید واقعا یک زن اگر پیامبر میشد نمی توانست رسالت خود را به انجام رساند؟
البته که فراموش نکرده ام که ما خدا نیستیم و از همه چیز آگاهی نداریم اما خواستم نظر شما را در این مورد بدانم ...
منتظر پاسخ شما هستم .

[soldier young]

در ابتدا از نظر لطفی که من داشتی( کاربر بهشتی) بسیار ممنونم.
در مورد اینکه تمام پیامبران از اولین تا خاتم انها مرد بوده و زنی به رسالت مبعوث نشده انچه به عقل من می رسد( چون همانطور که گفتم هیچ انسانی نمی تواند ادعا کند دلیل تمام کارهای خدا را می داند و حتی خود خدا در قران راه را بر این ادعا بسته است) این است که چون در گذشته (دوران ظهور پیامبران) بسیار به حقوق زنان اجحاف می شده و حتی از منزلت پایینتری نسبت به مردان برخوردار بودند شاید اگر پیامبر زن در میان انها مبعوث می شد کسی او را جدی نمی گرفت و او را پس می زدند . ( بعنوان مثال حتی پیامبر که قبل از رسالتش در میان مردم اعراب به امانتداری و جوانمردی شهره بود وقتی موضوع نبوتش را اعلام کرد بزرگان عرب گفتند چرا خدا تو را انتخاب کرده و یکی از ما اشراف را که پولدارتر و با تجربه تر است به رسالت برنگزیده است.)
دومین دلیلی که به ذهن من می رسد حکم الهی است که یک زن در کارهایش باید رضایت شوهر را کسب کند و اینگونه در فعالیتهای اجتماعی خطرناکی چون رسالت دارای محدودیت شده و وظایفش دچار تضاد می شده است.( چون از یک طرف باید حکم خدا را در مورد شوهرش رعایت کند و از طرف دیگر باید دستورات مستقیمی که به او وحی می شود را انجام دهد.
دلیل سومی که به نظر من می رسد این است که روحیه لطیف زنان طاقت تحمل ناملایمات راه رسالت را نداشته است.( بعنوان مثال در قران می خوانیم که حضرت مریم ع که یک قدیسه بودند و از برترین زنان در پیشگاه خدا بوده و دارای ایمانی قوی و ناگسستنی بودند وقتی حضرت عیسی را باردار می شوند و روزی که قرار بود به میان قوم خود برگردد از ترس برخورد مردم قومش از خدا طلب مرگ می کند و بگونه ای طاقت تحمل این ناملایت مردم را در خود نمی بیند و خدا به او می فرماید که با علامت به ایشان اشاره کن که روزه سکوت گرفته ای و بگذار کودکت(حضرت عیسی به اذن خدا) جواب ایشان را بدهد و تو را در این امر یاری کند).
راستش دیگر عقل من بیشتر از این به این مسئله واقف نیست و من شخصا خود همیشه ارزو داشته ام که امام صادق ع در عصر ما و شخصا خود من می زیست تا از دریای دانش و فهم ایشان استفاده می کردم.
در ضمن مگر بهشت زیر پای مادران و خانمها است ما مردان اعتراضی کرده ایم.( این را از باب شوخی و عوض شدن فضا بیان کردم)

[بهشتي]

گفته شده بهشت زير پاي مادران است و در ضمن گفته شده بار زن و زندگي بر دوش مرد قرار داره پس نتيجه منطقي اين ميشه كه اين مردا هستند كه داخل بهشت قرار دارند پس اقايون زياد ناراحت نباشند
باز هم از لطف شما سپاسگزارم
اگه اشكال نداره ميتونم بپرسم اين اطلاعاتو از كجا به دست آورديد؟ تحصيلات دانشگاهي شما در اين رابطه است يا مطالعات جانبي داشتيد؟

[soldier young]

ممنون از تذکر بجایی که در مورد بهشتیان دادی.
راستش من از برای سوالات ذهنی خود و دفاع از عقایدم در مقابل سوال کنندگان و نقدکنندگان دین شیعه مطالعات ازاد در حوزه دین و مسائل اعتقادی بسیار انجام می دهم و تجربیات شخصی خود را هم با این مفاهیم امیخته کرده ام تا به یقینی نسبی در معتقداتم دست پیدا کنم.

[بهشتي]

با سلام مجدد
من که همه ی درد دلم رو گفتم فقط یه مسئله دیگه مونده خواستم اونم بگم راحت بشم
ممنون میشم اگه جواب این سوالم را هم بدید
پیشاپیش از لطف شما بسیار متشکرم
در مناظره ای بین خدا و شیطان نوشته شده بود که شیطان از خدا میخواد که برای اون دام و وسیله شکار قرار بده و خدا در پاسخ او میفرماید: "زنان را وسیله صید و به دام انداختن مردم قرار دادم "
حالا خداییش اگه شما یه زن باشید بهتون برنمی خوره؟!

[Hamidrk2]

به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد
باسلام

من از صحت این مطلبی که گفتید اطلاع ندارم اما فرض را بر این می گذاریم که صحیح است.

یک زن به خاطر برتری های که از نظر ظاهری و جسمی نسبت به مرد دارد،می تواند برای مردهای (هوس ران)یک دام باشد اگر شما کمی دقت کنید در همین تهران خودمون بسیاری از زنها به نحوه های مختلف آرایش کرده تا دلربایی مرد ها را بکنند؛مردهایی که هوسباز هستند در دام آنها می افتند و مردهای پاک دامن حتا نگاهی از روی ترحم هم به آن ها نمی کنند پس گروهی از زنان خود به اراده خود وسیله ای برای شیطان می شوند و مورد غضب خدا قرار می گیرند در مقابل زنانی هستند بسیار پاک دامن که خود را جز برای شوهر و خانواده خویش خود را نمی آراید و همینطور در مقابل مردانی هستند که در راستای اهداف شیطان سعی در انحراف و به ابتذال کشاندن بانوان(خواسته یا ناخواسته)هستندکه بانوانی عفیف و پاک دامن اعتنایی به آنها ندارند.
دوست عزیز این رو بدون که هیچ کدام از گفته های خداوند بخشنده بدون حکمت نیست

[soldier young]

با عرض درود خدمت کاربر بهشتی
راستش در مورد مناظره ای که به ان اشاره کردی بین خدا وشیطان من تاکنون ان را نشنیده بودم .
اما اگر نظر من را در این مورد خواسته باشی باید بگویم همچین صحبتی در قران به خدا وشیطان نسبت داده نشده و من شخصا قران را سرلوحه زندگی و تفکراتم قرار می دهم و اگر سخنی با ان مغایر باشد اصلا به ان توجهی نمی کنم.
اما در مورد این مسئله که زنانی در زمانه ما در سر راه مردان دام پهن می کنند باید بگویم این یک قضاوت کاملا نادرست از سوی مردان ایرانی می باشد و از نظر علمی و دینی غلط است. از نظر روانشناسی علت ان را می گویم که در ذات وجودی مردان این است که خواسته خود را تحمیل کنند بر زنان و روحیه بانوان هم تسلیم شدن و تاحدودی اطاعت است و این را خدا در سرشت انها قرار داده و این را علم روانشناسی ثابت کرده حتی در کشورهای غربی پس اگر می بینیم که زنانی در جامعه با زیور خود قصد جلب توجه مردان را دارند مقصر اصلی مردانی هستند که خواستار چنین زنانی هستند.( بعنوان مثال تعدادی از پسران نسل حاضر خواستار ازدواج با دخترانی هستند که کمتر به مقوله حجاب می پردازند از این رو این خواسته انها باعث ترویج بی حجابی می شود در صورتی که اگر هیچ پسری حاضر به ازدواج با دختران بدحجاب نشود خود بخود مقوله بدحجابی از بین می رود پس در اینجا اگر دختران هم تا حدودی مقصرند ولی گناه اصلی بر گردن جوانان هرزه خواهی است که برای اینکه خود را تبرئه کنند می گویند دختران بد حجاب ما را از راه بدر کردند)
اما نکته ای که در عصر ما جای هیچ توجیهی در پیشگاه عدل الهی برای ما باقی نمی گذارد این است که هر انسانی مختار است و شخصا اگر چه سخت است می تواند خود را از معضلات اجتماع خود دور نگه دارد و حتی حجتی در میان مردمان زمانه خود باشد ان شاء الله.