وَ مِنْ خُطْبَة لَامام علي عَلَيْهِ السَّلامُ
.
..
الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِى أَظْهَرَ مِنْ اثارِ سُلْطانِهِ، وَ جَلالِ كِبْرِيائِهِ، ما حَيَّرَ مُقَلَ الْعُيُونِ مِنْ عَجائِبِ قُدْرَتِهِ،
وَ رَدَعَ خَطَراتِ هَماهِمِ النُّفُوسِ عَنْ عِرْفانِ كُنْهِ صِفَتِهِ. وَ أَشْهَدُ أَنْ لا إِلهَ إِلاَّ اللّهُ شَهادَةَ إِيمان وَ إِيقان وَ إِخْلاص وَ إِذْعان.
.
وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، أَرْسَلَهُ، وَ أَعْلامُ الْهُدى دارِسَةٌ، وَ مَناهِجُ الدِّينِ طامِسَةٌ.
فَصَدَعَ بِالْحَقِّ، وَ نَصَحَ لِلْخَلْقِ، وَ هَدى إِلَى الرُّشْدِ، وَ أَمَرَ بِالْقَصْدِ. صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ وَ سَلَّمَ.
.
وَ اعْلَمُوا عِبادَ اللّهِ، أَنَّهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثًا، وَ لَمْ يُرْسِلْكُمْ هَمَلاً.
عَلِمَ مَبْلَغَ نِعَمِهِ عَلَيْكُمْ، وَ أَحْصى إِحْسانَهُ إِلَيْكُمْ. فَاسْتَفْتِحُوهُ، وَ اسْتَنْجِحُوهُ، وَ اطْلُبُوا إِلَيْهِ، وَ اسْتَمْنِحُوهُ،
فَما قَطَعَكُمْ عَنْهُ حِجابٌ، وَ لا أُغْلِقَ عَنْكُمْ دُونَهُ بابٌ، وَ إِنَّهُ لَبِكُلِّ مَكان، وَ فِى كُلِّ حِين وَ أَوان، وَ مَعَ كُلِّ إِنْس وَ جانّ. .
لا يَثْلِمُهُ الْعَطاءُ، وَ لا يَنْقُصُهُ الْحِباءُ، وَ لا يَسْتَنْفِدُهُ سائِلٌ، وَ لا يَسْتَقْصِيهِ نائِلٌ، وَ لا يَلْوِيهِ شَخْصٌ عَنْ شَخْص، وَ لا يُلْهِيهِ صَوْتٌ عَنْ صَوْت،
وَ لا تَحْجُزُهُ هِبَةٌ عَنْ سَلْب، وَ لا يَشْغَلُهُ غَضَبٌ عَنْ رَحْمَة، وَ لا تُوَلِّهُهُ رَحْمَةٌ عَنْ عِقاب، وَ لا يُجِنُّهُ الْبُطُونُ عَنِ الظُّهُورِ، وَ لا يَقْطَعُهُ الظُّهُورُ عَنِ الْبُطُونِ.
.
قَرُبَ فَنَأى، وَ عَلا فَدَنا. وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ، وَ بَطَنَ فَعَلَنَ. وَ دانَ وَ لَمْ يُدَنْ، لَمْ يَذْرَءِ الْخَلْقَ بِاحْتِيال، وَ لاَ اسْتَعانَ بِهِمْ لِكَلال.
.
أُوصِيكُمْ عِبادَ اللّهِ بِتَقْوَى اللّهِ، فِإِنَّهَا الزِّمامُ وَ الْقِوامُ، فَتَمَسَّكُوا بِوَثائِقِها، وَ اعْتَصَمُوا بِحَقائِقِها، تَؤُلْ بِكُمْ إِلى أَكْنانِ الدَّعَةِ، وَ أَوْطانِ السَّعَةِ،
وَ مَعاقِلِ الْحِرْزِ، وَ مَنازِلِ الْعِزِّ فِى يَوْم تَشْخَصُ فِيهِ الاَْبْصارُ، وَ تُظْلِمُ لَهُ الاَْقْطارُ، وَ تُعَطَّلُ فِيهِ صُرُومُ الْعِشارِ،
.
وَ يُنْفَخُ فِى الصُّورِ، فَتَزْهِقُ كُلُّ مُهْجَة، وَ تَبْكَمُ كُلُّ لَهْجَة، وَ تَذِلُّ الشُّمُّ الشَّوامِخُ، وَ الصُّمُّ الرَّواسِخُ، فَيَصِيرُ صَلْدُها سَرابًا رَقْرَقًا،
وَ مَعْهَدُها قاعًا سَمْلَقًا، فَلا شَفِيعٌ يَشْفَعُ، وَ لا حَمِيمٌ يَدْفَعُ، وَ لا مَعْذِرَةٌ تَنْفَعُ.
.
.
خدا آفريده نشده ....
معرفت ذات و صـفات الهى
..
خداى را سپاس كه فرمانروايى و شكوه بزرگى او ديده ها را مات كرده و شگفتيهاى قدرت او را به نمايش گذاشته و توان شناخت حقيقت ذات و صفات الهى را از هر انديشه و بيانى گرفته است.
و گواهى دهم كه جز «اللّه» معبودى نيست، شهادتى از سر ايمان و يقين و اخلاص و اعتقاد. و نيز گواهى دهم كه «محمّد» ـ درود خدا بر او و خاندانش ـ بنده و رسول اوست و در حالى او را برانگيخت كه پرچمهاى هدايت، رنگ كهنگى و پوسيدگى گرفته و راههاى دين ويران گشته بود. پس او فرياد حق را طنين انداخت، و مردم را نصيحت كرد، و به راه رشد و هدايت رهنمون گشت، و فرمان بهزيستن را صادر فرمود. درود خدا بر او و خاندانش.
..
اى بندگان خدا، بدانيد كه پروردگار، شما را بيهوده نيافريده و سر خود رها نكرده است. او مى داند چه نعمتهايى به شما ارزانى فرموده و شمارگان احسانش بر شما را برشمرده است.
.
.پس، از او پيروزى و رستگارى خواهيد و دست نياز به آستان بى نياز او دراز كنيد و از درياى كرَم او درخواست نماييد، زيرا ميان شمايان و او هيچ حاجب و حجابى نيست، و هيچ درى را به رويتان نبسته است، و او در هر مكان و زمانى حاضر است، و با هر آدميزاده و پريزاده اى هست.
.
خزاين او كاستى نپذيرد، و بخشش و دهش او آن را كم نكند، و هيچ سائلى از آستان او با نااميدى روبه رو نشود و درياى كرَم او به انتها نرسد، و هيچ اميدمندى با درِ بسته مواجه نشود و دست خالى برنگردد،
.
و توجّه به شخصى او را از توجّه به ديگرى بازندارد، و هيچ صدايى مانع صداى ديگر نشود، و حكمت و تدبير او چنان است كه هيچ بخششى او را مانع از بازداشت نعمتى نگردد، و هيچ خشمى او را از رحمت و مهربانى مشغول نسازد، و هيچ رحمتى او را از عقوبت منصرف نكند. ديده نشدنش حجاب پيدايى او نيست، و ظهور آفتاب وجودش از ژرفاى حقيقت او نكاهد.
.
او نزديك است امّا ديگران از او دور، و او بلندمرتبه است ولى ديگران پست و مهجور. او ظاهرى است كه ريشه در اعماق دارد، و باطنى است كه جمالش همه جا جلوه گر است.
.
او از همه حساب كشد و به همه پاداش دهد، ولى كسى از او حساب نكشد و نتواند به او پاداش دهد. او از آفرينش بندگان سودى نبرَد و ملالى نبيند تا يارى خواهد.
..
اى بندگان خدا، شما را به تقواى الهى سفارش كنم، كه آن جلودار و موجب برپايى شماست. پس به عهد آن وفادار بمانيد، و به حقايق آن چنگ زنيد، و خالصانه و بى ريا پذيراى آن باشيد تا در روز رستاخيز شما را به سرمنزل خوشيها و زيباييها، و جايگاه رفاه و گشايش، و برج امنيّت و سرزمين عزّت رسانَد،
.
در آن روز كه چشمها در چشمخانه هراسان بگردد، و همه جا را تاريكى فرا گيرد، و رمه اشتران بى صاحب گردد، و در صور دميده شود، و هر دلى از جا كنده و هر زبانى گنگ شود، و كوههاى بلند و صخره هاى استوار درهم ريزد و به شكل سراب لرزان درآيد و زمينى هموار گردد. پس در آن روز نه شفاعت كننده اى هست كه شفاعت كند، و نه دوستى كه حمايت نمايد، و نه عذرى كه پذيرفته شود.
.
.
.خطبه 186 / نهج البلاغه
