قرائت قرآن و مسائل مرتبط با آن از ديدگاه آيات و روايات

[110]

 « پناه بردن به خدا (در ابتدا و انتهاي قرائت) » 


در کتاب الله مجيد آيه 98 سوره نحل چنين آمده است:
 «فاذا قَرَأتَ القرآن فاَستَعِذ باللّه من الشيطان الرّجيم»

« هرگاه به قرائت قرآن مشغول مي شوي از شيطان رجيم به خدا پناه ببر » 


در کتاب شريف بحار الانوار جلد 60 صفحه 255 از سماعه نقل شده كه به امام ششم در رابطه با همين آيه گفتم، چگونه گويم؟

 َالَ تَقُولُ أَسْتَعِيذُ بِالسَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

قَالَ إِنَّ الرَّجِيمَ أَخْبَثُ الشَّيَاطِينِ

قُلْتُ لِمَ يُسَمَّى الرَّجِيمَ

قَالَ لِأَنَّهُ يُرْجَمُ

قُلْتُ فَمَا يَنْفَلِتُ مِنْهَا شَيْ‏ءٌ

قَالَ لَا

قُلْتُ فَكَيْفَ سُمِّيَ الرَّجِيمَ وَ لَمْ يُرْجَمْ بَعْدُ

قَالَ يَكُونُ فِي الْعِلْمِ أَنَّهُ رَجِيمٌ



ايشان فرمود: بگو: استعيذ بالسميع العليم من الشيطان الرجيم،

فرمود رجيم پليدترين شيطانست،

گفتم: چرا او را رجيم خوانند؟

فرمود: چون سنگسار شود،

گفتم: هيچ از آن به در نرود؟

فرمود:خير

گفتم چگونه او را رجيم نامند و هنوز سنگسار نشده؟

فرمود: در علم گذشته كه او رجيم  


در کتاب الحکم الزاهرة با ترجمه جناب انصاري صفحه 722 آمده که امام صادق عليه السلام فرمودند :

  أبواب المعصية بالاستعاذة

و افتحوا أبواب الطّاعة بالتّ 

 «درهاي معصيت را با گفتن «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم» ببنديد

و درهاي طاعت را با گفتن «بسم الله الرحمن الرحيم» باز  

[110]

 «وقف كردن بر فواصل آيات» 


در کتاب سنن النبي صلي الله عليه و آله با ترجمه محمد هادي فقهي جلد 1 صفحه 308 از ام سلمه نقل شده كه گفت:

  رسول الله «صلي الله عليه و آله» يُقَطَّع قِراءَتَه آيتً آيتً

رسول خدا صلي الله عليه و آله قرائتشان را در ابتداي هرآيه قطع مي نمودند  


 «تفکر، تامل و تدبر در قرآن» 


در کتاب شريف بحار الانوار جلد 2 صفحه 49 روايتي آمده که در ضمن آن اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند :

 «اَلا، لاخَيرَ في قراءَة لَيسَ فيها تَدَبُّر، اَلا، لا خَيرَ في عِبادة لَيسَ فيها تَفَقُّه»


آگاه باشيد

در علمي که در آن فهم نباشد خيري نيست؛

در قرائتي که در آن تدبّر نباشد خيري نيست،

و در عبادتي که در آن دقت و آگاهي نباشد خيري نيست  


و در کتاب ارشاد القلوب جلد 1 صفحه 79روايتي ديگر از حضرت سول اکرم صلي الله عليه و آله در همين رابطه وارد شده که ميفرمايند :

 « رَتِّلُوا الْقُرْآنَ وَ لَا تَنْثُرُوهُ وَ لَا تَهْذُوهُ هُذَاءَ الشِّعْرِ قِفُوا عِنْدَ عَجَائِبِهِ وَ حَرِّكُوا بِهِ الْقُلُوبَ وَ لَا يَكُنْ هَمُّ أَحَدِكُمْ آخِرَ السُّورَة »


قرآن را منظم و نيكو بخوانيد

نه مانند نثر و نيز مانند شعر تند نخوانيد

در عجايب قرآن بايستيد (و بينديشيد)

و به واسطه قرآن دلها را تكان دهيد

و همت شما اين نباشد كه تند بخوانيد و زود به آخر سوره  


( البته پر واضح است که براي تاملي شايسته و تدبري عميق در قرآن لازم است که براي تلاوت آن بهترين و مناسبترين زمانها، مکانها و شرائط را برگزينيم )

[محمد علي]

  قرآن چه ثوابي دارد؟  

رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :

عَليكَ بتِلاوَةِ القرآنِ وذِكرِ اللّه كثيراً ، فإنّهُ ذِكرٌ لكَ في السماءِ ونورٌ لكَ في الأرضِ .



پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
 بر تو باد به تلاوت قرآن و بسيارى ياد خدا ؛ زيرا كه آن در آسمان ، براى تو نام (و آوازه) است و در زمين نور .  


  : 525 /  

[110]

 « خشيت و ترس از خدا در هنگام قرائت قرآن » 

در کتاب مجموعة ورام (تنبيه الخواطر) جلد 1 صفحه 3 آمده است که

از رسول خدا صلي الله عليه و آله پرسيدند:
 
اىّ الناس احسن صوتاً بالقرآن

قال : مَن اِذا سَمِعتَ قِراءَتَهُ رَأيتَ اَنّه يَخشىَ اللّهَ   .  ..
چه کساني بهترين صوت قرآن را دارند ؟

فرمودند : آنان که وقتي قرائتشان را بشنويد،

خشيت و ترس آنان را از خداي متعال در صدايشان حس کنيد  

و نيز در کتاب مصباح الشريعة با ترجمه عبد الرزاق گيلانى صفحه 111 آمده است که،

حضرت امام به حق ناطق جعفر بن محمد الصادق عليه‏السلام مي‏فرمايند :
 

« من قرا القران و لم يخضع للَّه، و لم يرقّ قلبه، و لم ينشئ حزنا و وجلا في سرّه، فقد استهان بعظم شان اللَّه، و خسر خسرانا مبينا »    .  ..
هر که قرآن بخواند و قرائت او مقارن خضوع نباشد

و از تلاوت قرآن او را رقّتي حاصل نشود

و ترس الهي در دل او به هم نرسد،

پس به تحقيق که سهل گرفته است اين قاري مرتبه و منزلت قرآن را،

و حقير شمرده است مرتبه صاحب قرآن را

و هم‏چنين قاري زيان کار است   

[110]

 « آيات رحمت و آيات عذاب »
.   کتاب معتبر کافي جلد 3 صفحه 301 آمده که،
.
حضرت امام صادق عليه السلام ميفرمايند :   .   . يَنبَغي لِمَن يقرأُ القرآنَ اِذامَرَّ ‏بآية مِنَ القرانِ فيها مَسألة اَو تَ  .   َن يَسأَلَ اللّهَ عِندَ ذلك ما يَ .
  يسأَلَه العافيةَ مِن النار و من العذابِ 
.
  آن كس كه قرائت قرآن مي كند شايسته است   .   به آيه اي از قرآن رسيد كه درآن درخواستي و يا بيم دادني وجود دارد،   .   خداوند درخواست خود را طلب كند و سلامت و عافيت از آتش و عذاب الهي را مسألت نمايد  
.
 « قرائت قرآن به صورت محزون » 
در کتاب کافي جلد 2 صفحه 614 آمده است که
. .
امام صادق عليه السلام فرمودند:
 . اقرؤا القرآن بالحزن فانه نزل بالحزن   .    را با لحني حزين تلاوت كنيد   .   كه قرآن با حزن نازل شده است
.  .
« مستمع قرآن »
.  کتاب شريف الحکم الزاهرة با ترجمه آقاي انصاري صفحه 261

روايت شده است که حضرت امير المومنين از رسول الله صلي الله عليه و آله،

نقل نموده اند که ايشان فرمودند :
 . قارئ القرآن و المستمع في الأجر سواء
..
.           .   پاداش يكسانند
..
..
« حفظ نمودن قرآن »  
در کتاب جامع الاخبار صفحه 41،
..
از حضرت على عليه السلام نقل شده است كه فرمودند :
 .
إقرءُوا القُرآنَ، وَاستَظهِروُهُ،   .  َاِنَّ اللّهَ تعالي لايُعَذّبُ قَلباً وَعَي   .  .
قرآن بخوانيد و آن را حفظ كنيد   .   خداي متعال قلبي كه قرآن را در خود جاي داده باشد عذاب نمي   . 

[محمد علي]

 اهل قرآن چه درجه ای در بهشت دارند؟  


الإمامُ زينُ العابدينَ عليه‏السلام :
 َيكَ بالقُرآنِ ، فإنَّ اللّه‏َ خَلـقَ الجَنّـةَ ... وجَعلَ دَرَجاتِها على قَدْرِ آياتِ القُرآنِ ،

فمَن قَرأَ القُرآنَ قالَ لَهُ : إقْرَأْ وارْقَ ، ومَن دَخـلَ مِنهُمُ الجَنّةَ لَم يَكُنْ في الجَنّةِ أعلى دَرَجـةً مِنهُ ما خـلا النَّبِيّونَ والصِّدِّيقـونَ .  



امام سجّاد عليه‏السلام :

  قرآن باش ؛ زيرا خداوند بهشت را آفريد ... و درجات آن را به اندازه آيات قرآن قرار داد .

پس هر كه قرآن بخواند ، قرآن به او گويد : بخوان و بالا رو .

و هر كس از اين افراد وارد بهشت شود در آن جا بلند مرتبه‏تر از او نخواهد بود مگر پيامبران و صدّيقان .  


  الأنوار : 8 / 133 /