مكه مكرمه
حج امانتى الهى و چهارمين ركن اسلام است ، سه ركن پيش از آن عبارتند از «نماز»، «زكات»، و «روزه».
در اهميت حج همين بس كه در روايت آمده است: «اگر مسلمانى مستطيع شود و به مكه نرود و بميرد،
شايسته نام مسلمانى نيست و يهودى يا نصرانى از دنيا خواهد رفت.»
مكه ام القرى و مركز ظهور دين اسلام است و گذشته از شرافت و قداستى كه از آغاز خلقت و به خصوص از زمان حضرت ابراهيم عليه السلام داشت،
نخستين آيههاى قرآن كريم نيز در آنجا بر رسول خدا صلى الله عليه وآله فرود آمد.
و نيز آنجا زادگاه آن حضرت و امير مؤمنان عليه السلام و فاطمه زهرا عليها السلام است.
مكه در ارتفاع 330 متر از سطح دريا قرار دارد و رشته كوههاى متعددى آن را فرا گرفته است. فاصله مكه تا بندر جده حدود هشتاد كيلومتر و درجه حرارت آن در زمستان و تابستان ميان 18 تا 47 درجه بالاى صفر متغير است. هر چند اين شهر از هزاران سال پيش به قداست معروف بوده اما سراسر اين تاريخ جز آغاز و آخر آن به درستى روشن نيست.
به فرموده قرآن كريم، نخستين فرد ابراهيم بود كه خانواده خود را در اين سرزمين بى آب و علف جاى داد تا اين كه در دورههاى پس از آن، گروهى به نام «عماليق» بر آن مسلط شدند. در سده چهارم ميلادى بر اثر به هم خوردن اوضاع اجتماعى و اقتصادى جنوب عربستان، دستههايى از مردم جنوب به ديگر نقاط شبه جزيره مهاجرت كردند. تيرهاى كه به نام «جُرْهم» معروف بودند در مكه ساكن شدند و كار اداره شهر را به عهده گرفتند. پس از آنان تيره «خزاعه» بر آنجا سلطه يافتند .
در آغاز سده ششم ميلادى قصى فرزند كلاب، جدّ اعلاى رسول خدا صلى الله عليه وآله قريش را، كه در بيابانها و درههاى بيرون مكه مىزيستند،
به شهر آورد و رياست مكه را در دست گرفت و «دار الندوه» را تأسيس كرد.
دار الندوه نخستين و تنها مجلس مشاوره در سراسر عربستان بود. اين مجلس سپس منزلگاه خلفا و امرا گرديد،
سپس اندك اندك بناى آن رو به ويرانى نهاد و سرانجام جزو مسجد گرديد و امروزه هيچ نشانى از آن نمانده است.
مسجد الحرام
نام مسجدى است كه گرداگرد كعبه قرار دارد و قديمىترين و معروفترين مسجد در تاريخ اسلام به شمار مىرود.
تاريخ نشان مىدهد كه تا پس از رحلت رسول گرامی صلى الله عليه وآله مردم خانههاى خود را نزديك به خانه كعبه مىساختند، سپس در دوران خلفا از آن جلوگيرى كرده و به تدريج بر مساحت مسجد افزودند؛ به شكلى كه هم اكنون حدود يكصد و هشتاد هزار متر مربع مساحت دارد.
شصت و دو در بزرگ و كوچك براى آن ساختهاند؛
سه در اصلى و بزرگ آن به نامهاى «باب العمره»، «باب السلام» و «باب ملك عبد العزيز» معروف است
و بر هر يك دو مناره به ارتفاع 92 متر با قاعدهاى به ابعاد 7 * 7 متر قرار دارد و بر تارك هر مناره، هلالى به ارتفاع 6/5 متر از برنز طلاكارى است.
هفتمين مناره مسجد بر در «باب الصفا» است.
دو مناره بزرگ نيز كه هر يك به ارتفاع 89 متر است در ضلع غربى مسجد، در توسعه اخير بنا گرديده است كه بدين ترتيب تعداد آنها به نُه عدد رسيده است.
مسجد با وسعت فعلى گنجايش حدود 820 هزار نمازگزار را دارد.
دارد ...

