ليله القدر شب نزول کاملترين کتاب آسماني يعني قرآن است پس بايد آن شب را احياء نمود تا از فيض و برکات معنوي و بي حد و حصر نزول کلام خدا بر آسمان دنيا برخوردار شويم و آن را بر سر نهيم و زير سايه قرآن با توسل به ائمه (س) از خدا طلب آمرزش و مغفرت نموده و آيات نوراني آن را دائما در انديشه و فکر خود داشته و در آن شب عزيز با حالت خضوع و خشوع تصميم بگيريم دستورات عاليه آن را واقعا در زندگاني با تمام روح و روان خود عملا پياده کنيم. شب قدر؛ شبي است که گفته شده عبادت در آن شب اگر خالصانه باشد برابر است با بيش از سي هزار شب.
قدر؛ شبي است که اگر بيدار بمانيم طاعتي افزون تر از شب هاي ديگر بنماييم، و در آن هنگام فرشتگان فوج فوج تا صبح بر مومنين و مومنات در حال عبادت سلام و درود و رحمت مي فرستند و خود شاهد و ناظر رکوع و سجود متواضعانه اشرف مخلوقات هستند تا بدينوسيله اشرفيت و خليفه اللهي انسان بر فرشتگان تفسير گردد و رمز سجده ملائک در برابر آدم را بيابند.
قدر؛ شبي است که آدمي راه طولاني سيرالي الله را يکشبه طي مي نمايد و در اين شب آدمي بهتر مي تواندبه تهذيب نفس بپردازد چرا که در اين شب شياطين در اسارتند وانسانها از شر وسوسه هاي او تا صبح در امانند مگر اينکه انسان خود نعوذ با ا لله با اعمال نا شايست درآن شب بند از پاي شيطان باز نهد.
قدر؛ شبي است که مقدرات يکساله هر انسان و سرنوشت همه موجودات جهان در آن رقم زده مي شود.
قدر؛ شبي است که حضرت مهدي(عج) مقدرات يکساله هر انساني را به امضاء مي رساند وشب شناخت آن انسان عظيم الشان، «امام عصر» است وشب قدر انسان کامل است.
قدر؛ شبي است که ليله الاسراء ومعراج رسول الله در آن واقع شده است.
قدر؛ شبي است که اگر نبود ونيامده بود شب تيره، بد بختي انسان به پايان نمي رسيد و بامداد، نيک بختي او طلوع نمي کرد، و از بند اسارت اقويا و استعمار گران آزاد نمي گشت.
با اين تفاضيل آيا شايسته است که انسان مسلمان خود را از برکات و فيوضات چنين شبي محروم سازد! لذا بر هر مسلمان پاس داشت واحياءاين شب ضروري مي نمايد.
كسي كه طعم زبان عسل نمي فهمد توهرچه هم بخواني غزل ؛ نمي فهمد حكايت نرود ميخ اهني درسنگ ؛ مخوان كه سنگ ضرب المثل نمي فهمد حديث عاشقي به پايان نمي رسد اما... دريغ ودرد كه اين را اجل نمي فهمد
عظمت شب قدر اقتضا مي کند که از خدا بهترين چيز را طلب کنيم، پيامبر اکرم (ص) در جواب کسي که سوال کرد: «ان انا ادرکت ليله القدر فما اسال ربي؟» آن حضرت فرمود: «العافيه»[12] و از حضرت موسي (ع) نقل شده که به خدا عرضه داشت: خدايا! نزديکي به تو را مي خواهم. خدا فرمود: نزديکي به من، براي کسي است که شب قدر را بيدار بماند. حضرت موسي (ع) گفت: خدايا! رحمت تو را مي خواهم. خدا فرمود: رحمت من، براي کسي است که شب قدر را بر بينوايان ترحم کند. حضرت موسي (ع) گفت: خدايا! عبور از صراط را مي خواهم. خدا فرمود: آن، براي کسي است که در شب قدر، صدقه اي بدهد. حضرت موسي (ع) گفت: خدايا! درختان و ميوه هاي بهشتي مي خواهم. خدا فرمود: آن، براي کسي است که در شب قدر، تسبيح گويد. حضرت موسي (ع) گفت: خدايا! رهايي از آتش را مي خواهم. خدا فرمود: آن، براي کسي است که در شب قدر، آمرزش بخواهد و استغفار کند. حضرت موسي (ع) گفت: خدايا! خرسندي تو را مي خواهم. خدا فرمود: خرسندي من، براي کسي است که در شب قدر، دو رکعت نماز بگذارد. [13]
افضل اعمال شب قدر
از شيخ صدوق نقل شده که فرمود: افضل اعمال در احياي شب قدر «مذاکره علمي» است و از مرحوم سيد جواد حسيني عاملي، صاحب «مفتاح الکرامه» نقل شده که فرمودند: افضل و بهترين اعمال شب قدر« تحصيل علوم مذهبي» است. علامه مجلسي در بحار آورده است که:« بهترين اعمال در شب قدر؛ طلب آمرزش و دعا براي مقاصد دنيا و آخرت خود و پدر و مادر، خويشان و برادران ايماني اعم از زندگان و مردگان و اذکار و صلوات بر محمد و اهل بيت اوست.»
منابع
1- تفسير قرآن، شهيد مطهري، ص254. 2 - مجمع البيان ،ج10، ص518. 3- منهج الصادقين، تفسير سوره قدر. 4- بحار الانوار، ج40، ص54، ح89. 5- حج/22. 6- الدر المنثور، ج6، ص376. 7- تفسير نور الثقلين، ج5، ص628. 8- وسائل الشيعه، ج7، ص261. 9- مجمع البيان، ج10-9، ص516. 10- مفاتيح الجنان، اعمال شب قدر. 11- بحار الانوار، ج 94، ص 4. 12- مستدرک الوسائل، ج7، ص458. 13- بحار الانوار، ج 98، ص145، ح3.
[COLOR=#7030a0]
كسي كه طعم زبان عسل نمي فهمد توهرچه هم بخواني غزل ؛ نمي فهمد حكايت نرود ميخ اهني درسنگ ؛ مخوان كه سنگ ضرب المثل نمي فهمد حديث عاشقي به پايان نمي رسد اما... دريغ ودرد كه اين را اجل نمي فهمد
[FONT=Simple Outline Pat] [COLOR=#cc99ff][FONT=Times New Roman][COLOR=#bfffff]
قدر= شرف و منزلت
((مرحوم طبرسى)) گويد: ((از آن رو به اين شب, قدر گفته اند كه داراى شرف و پايه اى بلند و شانى عظيم است.
مثل اينكه گويند: مرد داراى قدر; يعنى داراى شرف و منزلت. چنان چه قرآن مى فرمايد: ((و ما قدروا الله حق قدره)), يعنى عظمت و شان خدا را آن گونه كه بايد به جا نياوردند.
ابوبكر وراق گويد: ((لان من لم يكن ذا قدر اذا احياها صار ذاقدر));
آن شب را, قدر ناميدند, از اين رو كه انسان ها با زنده داشتن آن به قدر و منزلت مى رسند. ديگران نيز گفته اند: شب قدر است, زيرا كارهاى خدايى را در آن شب پاداشى بزرگ و گران سنگ است. گروهى ديگر نيز گفته اند: شب قدر است, چون كتابى گرانبها بر پيامبرى بلند مرتبه و گرامى, براى امتى بلند پايه با دستان فرشته اى گرانقدر نازل شده است.(2) در قدر و منزلت شب قدر همين بس كه سوره مباركه (قدر) در شان آن نازل شده است.
2- قدر= تنگی و ضيق
يكى از معانى (قدر) ضيق و تنگى است. اين شب را از آن رو (قدر) گفته اند كه زمين به واسطه كثرت فرود فرشتگان در آن شب, تنگ مى شود. زمين در اين شب, سرشار از فرشتگانى است كه تا سپيده دم, هم صدا با زمينيان به احياى آن شب مى پردازند و به وظايف خويش مى رسند. در اين زمينه قرآن كريم مى فرمايد: (تنزل الملائكه و الروح فيها باذن ربهم من كل امر).
[SIZE=150] 3- قدر= تقدير و اندازه گيرى
بسيارى از دانشمندان اين معنا را پذيرفته اند; چون در اين شب, همه چيز اندازه گيرى مى شود, به آن شب قدر گفته مى شود. از جمله مقدرات اين شب, سرنوشت افراد, جامعه, حوادث و پيش آمدها, مانند جنگ, زلزله, پيروزى, شكست, سعادت و شقاوت و...است. در اين شب, سرنوشت افراد و جوامع و هر آنچه با سرنوشت انسان ها ارتباط دارد, بر اساس حكمت و مصلحت رقم مى خورد. (در او تقدير و تفصيل كنند; هر كار كه مشحون به حكمت است, نقص را بر او راه نبود و هر چه در آن سال خواهد بود از آجال و اقسام, در اين شب تقدير كنند). (3)
از حضرت امام رضا(ع), روايت شده است كه : (...يقدر فيها ما يكون فى السنه من خير او شر اومضره او منفعه او رزق او اجل و لذلك سميت ليلة القدر) (4); اين شب را ليلة القدر ناميده اند, چون آنچه مربوط به سال است, از قبيل خوبى, بدى, زيان, سود,روزى (معيشت) و مرگ و ولادت در آن شب اندازه گيرى مى شود.
امام صادق(ع), خطاب به (ابوبصير) فرمودند: (يا ابا محمد, يكتب وفد الحاجه فى ليلة القدر و المنايا والبلايا و الارزاق و ما يكون الى مثلها فى قابل فاطلبها فى احدى وثلاث); اى ابو محمد, در شب قدر حاجيان مشخص شده و پيشامدها و مرگ ها و روزى ها و آنچه مربوط به آن سال است تا سال آينده (شب قدر ديگر) رقم مى خورد; پس آن را در شب بيست و يكم و بيست سوم ماه جستجو كن البته اينكه خداوند بر پايه حكمت و مصلحت, تقدير امور مى فرمايد, به شايستگى و ظرفيت و حال افراد و جوامع بستگى دارد.
قدر, باران رحمتى است كه در جويبار هر فرد و هر جمع به اندازه او جارى است. شخصيت افراد به گونه اى شكل گرفته كه بعضى از آنان توان پذيرش جريان رودى وسيع از رحمت و بركت قدر را دارند و برخى ديگر, زمينه كمترى براى جذب رحمت و عنايت دارند; برخى, هيچ گونه آمادگى ندارند تا آنجا كه زمينه وجودشان چون سنگى سخت و نفوذناپذير است. حقيقت شب قدر از نوع حقايق قرآنى است و همان طور كه قرآن شفا و درمان است, شب قدر نيز اين گونه است: (و ننزل من القرآن ما هو شفا و رحمه للمومنين و لا يزيد الظالمين الا خسارا). (5)
قرآن غذاىسالم روح انسان هاست. اين غذاى دلپذير براى روان سالم لذت بخش است. اما اگر كسى بيمار باشد, نه تنها از اين سفره رنگين دلپذير و غذاى شفابخش بهره اى نمى برد, بلكه براى او مايه آزردگى است.
از اين رو, در قسمت دوم, آيه كريمه مى فرمايد: و همين قرآن براى ستمكاران مايه تباهى و زيان است. گفتيم كه در شب قدر سرنوشت انسان ها بر اساس حكمت و مصلحت رقم مى خورد. بى گمان, اين تصميم گيرى درباره آينده اشخاص و امت ها با گذشته آنان پيوند خورده است,
پي نوشت ها: 1- سوره قدر 2- مجمع البيان , ج 10 , ص 518. 3- تفسير منهج الصادقين , ج 10, ص 303. 4- عيون اخبار الرضا, ج 2 , ص 116. 5- اسرإ , آيه 82.
[COLOR=#7030a0]
كسي كه طعم زبان عسل نمي فهمد توهرچه هم بخواني غزل ؛ نمي فهمد حكايت نرود ميخ اهني درسنگ ؛ مخوان كه سنگ ضرب المثل نمي فهمد حديث عاشقي به پايان نمي رسد اما... دريغ ودرد كه اين را اجل نمي فهمد
[COLOR=#000000]شبانگاهان که خورشید رخ در نقاب غروب می کشد [COLOR=#000000]و تاریکی دامن می گسترد، مرگ رنگ فرا می رسد، [COLOR=#000000]رنگ ها که درروز تمام چشم راپر می کردند [COLOR=#000000]ودیدن ورای آن را مانع می شدند، [COLOR=#000000]با رفتن خورشید ، رخت بربسته ، [COLOR=#000000]دیدن بی واسطه را ارزانی می دارند. [COLOR=#000000]رنگ ها خود پوشاننده حقایقند . ولی تاریکی درغیاب رنگ ، اسرار را هویدا می سازد البته نه برای همگان که برای خاصان. شب قدر که شاه شب همه ایام است رستن از تمام رنگ ها و وابستگی ها [COLOR=#000000]و پیو ستن به حقیقت و بی رنگی است. " شب است خلوت توحید وروز شرک وعدد " به یاد آوریم آیاتی از قرآن کریم را که پیامبر را به تهجد و بیداری در شب فرا می خواند. " یا ایها المزمل ، قم اللیل الا قلیلا نصفه اوانقص منه قلیلا ( قرآن کریم مزمل آیات 1 الی 3) [COLOR=#000000]ای رسولی که در جامه خفته ایی، هان شب را به نماز وطاعت خدا بر خیز مگرکمی، [COLOR=#000000]که نصف یا چیزی کمتراز نصف باشد (به استراحت بپرداز)" [COLOR=#000000]این چه شگفتی است دربیداری شب که خداوند ، [COLOR=#000000]حیببش را با دستور موکد ومستقیم بدان رهنمون می سازد؟ " بدانک آب حیات اندرون تاریکیست چه ماهیی که ره آب بسته ایی برخود؟... [COLOR=#000000]درون کعبه شب یک نماز صد باشد [COLOR=#000000]زبهر خواب ندارد کسی چنین معبد"1 [COLOR=#000000]اگر یک شب عادی ( غیر از شب قدر) [COLOR=#000000]یک نمازرا در کعبه خود صد نمازکند، [COLOR=#000000]شب قدر که از هزار ماه بهتر است چگونه است؟ در نظر داشته باشیم که توصیفات خداوند [COLOR=#000000]با توصیفات آمیخته با اغراق و تعارف ما بس متفاوت است. خداوند در قرآن کریم فرموده : "لیله القدر خیر من الف شهر "( قدر،3) و پیش از آن متذکر شده است " وما ادرئک ما لیله القدر " (قدر،2) [COLOR=#000000]ما را بر عظمت و شناسایی آن راهی نیست ، [COLOR=#000000]تنها می توان درزیر باران رحمت "لیله القدر" ایستاد تا برما ببارد [COLOR=#000000]و جانهایمان را از آب زلال خود شست وشو دهد و پاک سازد. " انزل من السماء مآء فسالت اودیه بقدرها ( خداوند آبی را از آسمان نازل کرد، پس جوی ها هر کدام به تناسب ظرفیت خود [COLOR=#000000]آب گرفته به حرکت در آمدند( رعد،17) ... [COLOR=#000000]برحسب معنای باطن، مراد از باران هر رحمتی است که از جانب خدا بر انسان فرود می آید [COLOR=#000000]ودر شریان های جانش قرار گرفته او را به حرکتی هماهنگ با هستی درمی آورد ... ) [COLOR=#000000]از سوی ائمه اطهار و بزرگان دین شب زنده داری [COLOR=#000000]و احیاء لیالی قدر [COLOR=#000000]بسیار سفارش شده است، [COLOR=#000000]آیا در این شب ماهستیم که بیداریم [COLOR=#000000]یا این شب قدر است که ما را بیدارنگه می دارد؟ [COLOR=#000000]آیا دراین شب جسم بیدار، [COLOR=#000000]ما را به مقصود می رساند [COLOR=#000000]یا آنکه بیداری جان باید تا راه نمایان گردد؟ [FONT=Times New Roman][COLOR=#000000]چشم سر را باید بیدار داشت [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]تا چشم جان بیداری و بینایی یابد ، [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]دل از بندها برهد و پرده ها از دیده گان فرو افتد . [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]آیا درتمام لیالی قدری که ما سپری کرده ایم این فرآیند ، [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]این بینایی برما حاصل شده است؟ [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]و ما چه زیانکاریم اگر از شب قدر تنها بیداری چشم نصیبمان شود [FONT=Times New Roman] [COLOR=#000000]و راهی به ورای آن ، بر اقلیم جان نیابیم.
